سرویس خبری ایران من:در هفتههای اخیر، تنشهای دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده به طور چشمگیری افزایش یافته است. این تنشها که عمدتاً حول محور برنامه هستهای ایران میچرخد، واکنشهای متعددی را از سوی قدرتهای جهانی، بهویژه اروپا، برانگیخته است. در این میان، اظهارات تهدیدآمیز دونالد ترامپ نگرانیهای جدی را در مورد احتمال درگیری نظامی ایجاد کرده است.
نشست ویژه فرانسه در مورد تنشهای ایران و آمریکا
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در پی افزایش تنشها میان ایران و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه نشستی با حضور وزرای اصلی کابینه و کارشناسان برگزار خواهد کرد تا به بررسی مسائل مربوط به ایران، بهویژه برنامه هستهای این کشور بپردازد. به گفته سه منبع دیپلماتیک، برگزاری این نشست قطعی شده است.
برگزاری نشستی در سطح کابینه که به یک موضوع خاص اختصاص داده شود، در فرانسه امری کمسابقه است و نشاندهنده افزایش نگرانی متحدان اروپایی واشنگتن از احتمال حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران در صورت عدم دستیابی سریع به توافقی از طریق مذاکره است.
افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه
براساس گزارش روز سهشنبه وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون)، پیت هگست، وزیر دفاع این کشور، همزمان با عملیات بمباران نیروهای حوثی که کنترل بخش زیادی از یمن را در اختیار دارند و از حمایت ایران برخوردارند، با اعزام هواپیماهای جنگی بیشتر، حضور نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه را تقویت کرده است.
یکی از مقامات ارشد اروپایی اعلام کرد که استراتژیستهای این قاره در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این عملیات نظامی میتواند زمینهساز حمله آمریکا به ایران در ماههای آینده باشد یا خیر.
هشدارهای ترامپ و تلاشهای دیپلماتیک اروپا
ترامپ که از آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، خواسته هرچه سریعتر وارد مذاکرات شود، روز یکشنبه هشدار داد در صورتی که ایران به توافقی درباره برنامه هستهای خود نرسد — برنامهای که کشورهای غربی آن را معادل توسعه تسلیحات هستهای میدانند — با حملات هوایی و تحریمهای جدید مواجه خواهد شد.
وزیر امور خارجه اسرائیل، که دشمن دیرینه ایران محسوب میشود، قرار است روز پنجشنبه در پاریس حضور یابد. منابع دیپلماتیک اعلام کردهاند که وزرای خارجه فرانسه، بریتانیا و آلمان امیدوارند در حاشیه نشست وزرای ناتو که این هفته در بروکسل برگزار میشود، فرصتی برای گفتوگو با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره مسئله ایران داشته باشند.
ترامپ پیشتر آمریکا را از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با ایران خارج کرده بود؛ توافقی که در آن، ایران در ازای لغو تحریمها، محدودیتهای سختگیرانهای را بر فعالیتهای هستهای خود پذیرفته بود. پس از خروج آمریکا از این توافق، دولت ترامپ تحریمهای همهجانبهای را دوباره علیه ایران اعمال کرد.
از آن زمان تاکنون، ایران از محدودیتهای تعیینشده در توافق ۲۰۱۵ برای غنیسازی اورانیوم بهمراتب فراتر رفته و ذخایری با درجه خلوص بالا تولید کرده که بسیار بیشتر از سطحی است که کشورهای غربی آن را برای برنامهای صرفاً غیرنظامی قابل قبول میدانند. این سطح از غنیسازی به سطح مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای نزدیک شده، هرچند ایران همواره هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده است.
فرانسه، بریتانیا و آلمان طی ماههای اخیر تلاش کردهاند با افزایش فشار بر ایران، این کشور را به بازگشت به مذاکرات درباره برنامه هستهایاش ترغیب کنند.
در همین راستا، چندین دور گفتوگو با مقامات ایرانی برگزار شده است، از جمله مذاکراتی در سطح فنی که هفته گذشته انجام گرفت، با هدف هموار کردن مسیر دستیابی به توافقی جدید.
با این حال، دولت ترامپ عمدتاً تمرکز خود را بر راهبرد «فشار حداکثری» گذاشته است؛ امری که به گفته دیپلماتها، هماهنگی تلاشهای دیپلماتیک اروپاییها را با چالشهایی جدی مواجه کرده است.
قدرتهای اروپایی امیدوار بودند که بتوانند ایران را متقاعد کنند تا مذاکرات درباره اعمال محدودیتهای جدید بر برنامه هستهایاش را آغاز کند، با این امید که نهایتاً تا ماه اوت به توافقی دست یابند.
این جدول زمانی، فرصتی کافی برای اعمال محدودیتهای جدید بر برنامه هستهای ایران و لغو تحریمها پیش از پایان توافق سال ۲۰۱۵ در اکتبر ۲۰۲۵ فراهم میکند.