سرویس خبری ایران من: در شرایط حساس کنونی که ایران با چالشهای متعددی روبرو است، بررسی و تحلیل بیانیههای سیاسی مهم میتواند راهگشای مسائل ملی باشد. بیانیه جبهه اصلاحات ایران نمونهای از چنین اسنادی است که با تأکید بر تغییر رویکرد حکمرانی، مسیر جدیدی برای توسعه پایدار کشور ترسیم میکند.
بازخوانی بیانیه جبهه اصلاحات ایران: از نزاع ایدئولوژیک تا توسعه ملی
به گزارش ایران من، با وجود اینکه من به هیچ جریان سیاسی تعلق ندارم، به عنوان پژوهشگری که دغدغه توسعه و آینده ایران را دارد، بیانیه اخیر جبهه اصلاحات را مورد بررسی قرار دادم. این بیانیه، در شرایط بحرانی کنونی کشور، حاوی مجموعهای از راهبردهای دقیق و واقعگرایانه است که میتواند مسیر توسعه پایدار ایران را بازتعریف کند. محور اصلی بیانیه، تغییر گفتمان حکمرانی از منازعه ایدئولوژیک به توسعه ملی است؛ تغییری که دیگر محورها و پیشنهادات بیانیه را قابل فهم و اجرایی میسازد.
تحول گفتمانی: از ایدئولوژی تا توسعه
۱. ضرورت تغییر گفتمان حکمرانی
تجربه بیش از نیمقرن گذشته ایران نشان داده است که غلبه منازعات ایدئولوژیک، توسعه اقتصادی و اجتماعی را به شدت محدود کرده است. از دوران پیش از انقلاب ۵۷ تا دورههای مختلف جمهوری اسلامی، سیاستهای اقتصادی و اجتماعی اغلب تابع منافع سیاسی–ایدئولوژیک بوده و نه منطق توسعهای. نمونه بارز آن، محدودیتهای اقتصادی و مداخلات نهادهای فراقانونی در تصمیمگیریهای کلان است که رشد سرمایهگذاری داخلی و خارجی را کند کرده است. تغییر گفتمان به توسعه ملی، بدین معناست که رفاه، آبادانی و کرامت شهروندان، محور اصلی تصمیمگیریها قرار گیرد.
بنیانهای سیاسی توسعه پایدار
۲. بازسازی اعتماد ملی و آزادی سیاسی
بیانیه اصلاحطلبان بر بازسازی اعتماد ملی تأکید دارد که پیششرط تحقق توسعه پایدار است:
عفو عمومی و بخشودگی زندانیان سیاسی و مدنی.
رفع حصر شخصیتهای شاخص سیاسی.
پایان دادن به نگاه امنیتی گزینشی و بازگرداندن نیروهای نظامی به پادگانها.
مطالعات توسعه نشان میدهد که سرمایه اجتماعی، یعنی اعتماد مردم به نهادهای حکومتی و مشارکت سیاسی فعال، عامل کلیدی موفقیت برنامههای توسعه است. بدون اعتماد و آزادی سیاسی، هیچ برنامه توسعهای پایدار نخواهد بود و سرمایه انسانی نمیتواند به طور کامل فعال شود.
عدالت و اقتصاد باز
۳. عدالت اجتماعی و اقتصادی
یکی دیگر از محورهای مهم بیانیه، عدالت اجتماعی و اقتصادی است:
اصلاح قوانین تبعیضآمیز علیه زنان و کاهش نگاه گزینشی «خودی–غیرخودی».
خروج اقتصاد از تیول الیگارشیها و فراهمکردن فرصتهای برابر اقتصادی برای همه، از جمله سرمایهگذاران داخلی و خارجی.
مطالعات اقتصادی نشان دادهاند که تمرکز منابع در اختیار گروههای محدود، رشد اقتصادی را کند و نابرابری اجتماعی را تشدید میکند. باز کردن فضای اقتصادی و ایجاد فرصتهای برابر، شرط لازم برای توسعه پایدار و ایجاد طبقه متوسط قدرتمند است که موتور رشد اقتصادی کشور محسوب میشود.
راهبرد تعامل بینالمللی
۴. سیاست خارجی و استقلال عملی
بیانیه اصلاحطلبان بر سیاست خارجی عقلانی و تعاملی تأکید دارد که شامل موارد زیر است:
گفتوگوی مستقیم با جهان و تعامل مثبت با همسایگان.
آمادگی برای تعلیق داوطلبانه غنیسازی هستهای در ازای رفع کامل تحریمها.
این راهبرد، نمونهای از تلاش برای حفظ استقلال ایران در چارچوب مصلحت ملی و توسعه اقتصادی است. تجربه کشورهای موفق نشان داده است که استقلال سیاسی و اقتصادی، زمانی ارزشمند است که بتواند فرصتهای توسعه را ایجاد کند.
۵. جمعبندی و تحلیل نهایی
بیانیه جبهه اصلاحات، بازتعریفی از سه محور بنیادین استقلال، آزادی و عدالت ارائه میدهد:
استقلال: بازگرداندن اختیار تصمیمگیری به دولت و ملت منتخب و کاهش وابستگیهای خارجی و داخلی.
آزادی: گشودن فضای سیاسی و رسانهای و بازسازی گفتوگو میان مردم و حاکمیت.
عدالت: رفع تبعیض و ایجاد فرصتهای برابر اقتصادی و اجتماعی.
این سه محور، همگی در خدمت بازگرداندن اولویت حکمرانی به رفاه، آبادانی و کرامت ایرانیان هستند. تحقق این برنامهها میتواند سرآغازی باشد برای خروج ایران از انسداد سیاسی و اقتصادی و ورود به مسیر توسعه پایدار و عقلانی.
