سرویس خبری ایران من: تنشهای دیپلماتیک میان ایران و غرب بر سر برنامه هستهای کشورمان همچنان ادامه دارد. اظهارات اخیر مقام آمریکایی در وین بار دیگر نشاندهنده رویکرد یکجانبه واشنگتن در قبال موضوع هستهای ایران است، در حالی که جمهوری اسلامی همواره بر ماهیت صلحآمیز برنامه خود تأکید کرده و آمادگی خود را برای تعامل سازنده اعلام داشته است.
ادعاهای مقام آمریکایی در وین
به گزارش ایران من، هاوارد سالومون کاردار موقت نمایندگی آمریکا نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، طی سخنانی که نسخهای از آن در تارنمای رسمی این نمایندگی منتشر شده، ادعاهای سیاسی درباره برنامه صلحآمیز هستهای کشورمان را تکرار کرد و گفت: «گزارش مدیرکل آژانس بهطور روشن و بدون ابهام نشان میدهد که ایران تعهدات هستهای خود در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را اجرا نمیکند و اجازه انجام فعالیتهای راستیآزمایی و نظارتی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی نمیدهد.»
وی با اشاره به اقدامات ایران در چارچوب قانون راهبردی مجلس (قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها و صیانت از منافع ملت ایران) گفت: «ایران از سال ۲۰۲۱ اجرای تمامی تعهدات هستهای خود، از جمله اجرای موقت پروتکل الحاقی را متوقف کرده است. به همین ترتیب، ایران دیگر به آژانس اجازه اجرای هیچگونه فعالیت راستیآزمایی و نظارت مرتبط با برجام را نمیدهد و آژانس تداوم اطلاع از وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران را از دست داده است.»
موضعگیری آمریکا درباره همکاری با آژانس
وی در ادامه فضاسازیهای سیاسی علیه برنامه هستهای کشورمان مدعی شد: «این وضعیت غیرقابل قبول و بسیار نگرانکننده است. ایران باید همکاری کامل با آژانس داشته باشد تا از سرگیری کامل بازرسیهای این نهاد امکانپذیر شود.»
دیپلمات آمریکایی سپس به توافق اخیر ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی اشاره و ادعا کرد که «اقدام فوری و ملموس از سوی ایران، هم ضروری و هم فوری است.»
وی مدعی شد: «ایالات متحده آماده است با حسن نیت مذاکره کند تا به توافقی برسیم که بر اساس آن با اطمینان بتوان گفت، آنچه رئیسجمهور دونالد ترامپ بارها اعلام کرده، تحقق یابد: ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. در این راستا، ایران میتواند با ایجاد اعتماد نسبت به نیتهای اعلامی خود و نشان دادن آمادگی برای دیپلماسی واقعی، از جمله با همکاری کامل و فوری با آژانس، گام بردارد.»
سالومون در بخش دیگری از سخنان خود، از قطعنامه پیشنهادی روسیه در شورای امنیت انتقاد و ادعا کرد: «پیشنهاد روسیه جدی نیست و صرفاً برای منحرف کردن توجه شورای حکام از موضوع اصلی یعنی لزوم همکاری کامل ایران با آژانس و اجرای کامل توافق پادمان است.»
وی ادامه داد: «بحثها درباره مکانیسم ماشه و سایر موضوعات مرتبط با برنامه هستهای ایران در سطوح بالاتر دولتهای ما، از جمله در سطح وزیران خارجه و در شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک در جریان است. باز کردن یک کانال موازی در این مقطع فقط موجب سردرگمی خواهد شد.»
انتقاد از ایران و تأکید بر دیپلماسی
دیپلمات آمریکایی در پایان ادعا کرد: «ایالات متحده بارها علاقه خود را برای پیگیری دیپلماسی با ایران در خصوص برنامه هستهای اعلام کرده است. این ایران است که از تعامل با ما خودداری میکند. اگر روسیه واقعاً میخواهد مفید باشد، باید تهران را تشویق کند که مستقیماً با ما وارد تعامل شود، نه اینکه تلاش کند نقش میانجی غیرضروری ایفا کند.»
سابقه و موقعیت کنونی برنامه هستهای ایران
به گزارش ایران من، برنامه صلحآمیز هستهای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتیسازی این موضوع، تلاش کردند با ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران اقدام کنند، اما بسته شدن پرونده «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) در سال ۱۳۹۴، این بهانه را از میان برداشت.
ایران پس از امضای برجام به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گامهایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام نیز به دلیل تعلل و زیادهخواهیهای غرب به نتیجه نرسید.
ایران همچنان به تعامل دیپلماتیک و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داده و تأکید کرده است که در صورت بازگشت طرفهای مقابل به تعهدات خود، آماده احیای توافق است. توافق اخیر ایران و آژانس برای ازسرگیری بازرسیهای فنی و مذاکرات دیپلماتیک در ژنو، مسقط و رم، همگی نشاندهنده تمایل تهران به حلوفصل موضوع از طریق دیپلماسی، مشروط به ارائه ضمانتهای واقعی برای رفع تحریمهاست. ایران بارها تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.
