سرویس خبری ایران من: توافق تازه میان اسرائیل و حماس فصل تازهای در بحران طولانی نوار غزه گشوده است. این توافق که با میانجیگری کشورهای قطر، مصر و ترکیه و با مشارکت فرستادگان آمریکایی حاصل شد، شامل عقبنشینی نیروهای اسرائیلی، آزادی گسترده زندانیان و بازگشت پیکر گروگانهاست.
آغاز اجرای توافق و تعهدات اولیه
بر پایه توافق تازه میان اسرائیل و حماس، قرار است نیروهای اسرائیلی در نخستین مرحله از نوار غزه عقبنشینی کنند و نزدیک به دو هزار زندانی و بازداشتی فلسطینی آزاد شوند. همزمان، بیست گروگان اسرائیلی پس از دو سال اسارت آزاد خواهند شد و پیکر بیستوهشت گروگان جانباخته نیز به اسرائیل بازگردانده میشود.
این توافق روز پنجشنبه با امضای نمایندگان اسرائیل، حماس و میانجیگران قطر، مصر و ترکیه نهایی شد، اما اجرای آن منوط به تصویب در کابینه اسرائیل بود. در نشست کابینه که با حضور نخستوزیر بنیامین نتانیاهو برگزار شد، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان رئیسجمهور ترامپ، نیز شرکت داشتند.
جزئیات اجرای توافق
بر اساس مفاد توافق، اسرائیل باید ظرف ۲۴ ساعت پس از تصویب آن، نیروهای خود را تا محدودهای مشخص در داخل غزه عقب بکشد؛ اقدامی که پیشبینی میشود تا روز جمعه به پایان برسد. همچنین گذرگاه رفح میان غزه و مصر در هر دو جهت بازگشایی خواهد شد و در مرحله نخست، یک نیروی مشترک مصریـاروپایی اداره آن را برعهده میگیرد.
طبق جدول زمانبندی، حماس موظف است حداکثر تا ۷۲ ساعت پس از بازگشایی گذرگاه، تمامی گروگانهای باقیمانده را آزاد کند؛ فرآیندی که باید تا روز دوشنبه تکمیل شود. در گام بعد، اسرائیل آزادی ۲۵۰ زندانی فلسطینی را آغاز میکند که به جرم قتل شهروندان اسرائیلی به حبس ابد محکوم شدهاند. این افراد یا به غزه بازمیگردند یا به تبعید در کشورهای عربی و اسلامی فرستاده میشوند.
علاوه بر این، اسرائیل متعهد شده ۱۷۰۰ فلسطینی را که پس از رویدادهای هفتم اکتبر در غزه بازداشت شدهاند آزاد کند. در مقابلِ تحویل پیکر ۲۸ گروگان اسرائیلی، اجساد ۳۶۰ فلسطینی که در درگیریهای اخیر کشته شدهاند، به طرف فلسطینی بازگردانده خواهد شد.
ابهامها و اختلافنظرها
حماس اعلام کرده برای یافتن پیکر تمامی گروگانهای جانباخته به زمان بیشتری نیاز دارد، اما مقامهای اسرائیلی این ادعا را رد کردهاند. در همین چارچوب، اسرائیل، ایالات متحده، مصر، قطر و ترکیه کارگروهی مشترک تشکیل میدهند تا محل پیکرهایی را که حماس مدعی است قادر به شناساییشان نیست، مشخص کنند.
با این حال، اسرائیل از آزادی شماری از زندانیان سرشناس فلسطینی که حماس آنها را نمادین میداند، خودداری کرده است؛ از جمله مروان برغوثی، رهبر پیشین جنبش فتح در کرانه باختری.
واکنش و پیامدهای سیاسی
خلیلالحیه، رئیس هیئت مذاکرهکننده حماس، روز پنجشنبه در سخنرانی خود اعلام کرد: «جنگ در غزه پایان یافته و آتشبس دائمی آغاز شده است.» او افزود که حماس از ایالات متحده و میانجیگران قطری، ترکیهای و مصری تضمینهایی دریافت کرده مبنی بر اینکه جنگ بهطور کامل خاتمه یافته و اسرائیل حق ندارد آن را بهصورت یکجانبه از سر بگیرد.
گامهای بعدی و نقش بازیگران منطقهای
استیو ویتکاف و جرد کوشنر روز پنجشنبه در قاهره با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، دیدار کردند. السیسی از دونالد ترامپ دعوت کرده در روزهای آینده برای شرکت در مراسم رسمی امضای توافق به قاهره سفر کند.
ترامپ نیز اعلام کرده است که روز یکشنبه عازم خاورمیانه خواهد شد تا از مصر و اسرائیل دیدار کند. او به پایگاه خبری اکسیوس گفته «احتمالاً» در پارلمان اسرائیل (کنست) سخنرانی خواهد کرد.
ویتکاف و کوشنر پس از قاهره راهی اسرائیل شدند و پیش از برگزاری نشست کابینه، با نخستوزیر نتانیاهو دیدار و گفتوگو کردند.
