سرویس خبری ایران من: رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مصاحبهای با فایننشال تایمز و العربیه، به تشریح وضعیت همکاریهای هستهای با ایران پرداخت. وی در این اظهارات، ضمن تأکید بر اهمیت دسترسی کامل بازرسان به تأسیسات هستهای و پایبندی ایران به تعهدات بینالمللی خود، نسبت به عواقب عدم شفافیت و همکاری هشدار داد. این گزارش به بررسی مواضع آژانس در قبال برنامه هستهای ایران و چالشهای پیشرو میپردازد.
تاکید بر پایبندی به تعهدات و دسترسی بازرسان
به گزارش ایران من، وی افزود که گرچه آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمان جنگ ۱۲ روزه حدود دوازده بازرسی در ایران انجام داده، اما به آن امکان دسترسی به تأسیسات هستهای مانند فردو، نطنز و اصفهان که آمریکا بمبارانشان کرد، داده نشده است.
گروسی به فایننشال تایمز گفت در حالی که آژانس در تلاش است تا رویکردی با تفاهم نسبت به روابط “پر فراز و نشیب” با ایران داشته باشد، این کشور همچنان باید به تعهدات خود پایبند باشد.
گروسی گفت: شما نمیتوانید بگویید که “من در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای باقی میمانم” و سپس به تعهدات خود عمل نکنید.
هشدار درباره عواقب عدم همکاری
او گفت: شما نمیتوانید از آژانس بینالمللی انرژی اتمی انتظار داشته باشید که اعلام کند “بسیار خب، چون جنگی رخ داده، شما در گروه دیگری قرار دارید”. در صورت عدم همکاری، کاری که من باید انجام دهم آن است که گزارش دهم که تمام امکان نظارت بر این مواد را از دست دادهام.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از این مصاحبه مدعی شد که گروسی هشدار داده ایران باید همکاری با بازرسان سازمان ملل را “به طور جدی بهبود بخشد” تا از تشدید تنشها با غرب جلوگیری کند.
رافائل گروسی پیشتر در مصاحبه با شبکه تلویزیونی العربیه نیز بار دیگر خواستار توافق با ایران برای دسترسی به سایتهای هستهای آسیبدیده شد و گفته بود: برای ما مهم است بدانیم مواد هستهای کجا نگهداری میشوند، چه مقدار از آنها وجود دارد و چه چیزی ممکن است مفقود شده باشد تا بتوانیم فرآیند بازرسی را ادامه دهیم.
وی توافق با ایران در این زمینه را مهم خواند و افزود که ایران باید مجوز دسترسی لازم را صادر کند. گروسی گفت که روند نظارت بر محلهای نگهداری مواد هستهای بدون این دسترسیها کامل نخواهد بود.
وضعیت فعالیتهای هستهای و محدودیتهای نظارتی
او با اشاره به سابقه فعالیتهای هستهای در تأسیساتی که مورد تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت، افزود که پس از حملات ماه ژوئن که بخش بزرگی از تأسیسات هستهای ایران آسیب دید، فعالیتهای غنیسازی تقریباً بهطور کامل متوقف شد» و این مسأله را «طبیعی در چنین شرایطی» دانست.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این مصاحبه اعلام کرده بود که «در حال حاضر هیچ فعالیت غنیسازی در ایران انجام نمیشود.»
تأثیر حملات و تعلیق تفاهم فنی
همکاریهای ایران و آژانس در پی حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای صلحآمیز کشورمان و قانون مصوب مجلس شورای اسلامی برای توقف همکاری در صورت اجرا نشدن تعهدات طرفهای مقابل، با محدودیتهایی مواجه شد.
پس از آن، مذاکراتی میان ایران و آژانس درباره نحوه ادامه تعاملات در چارچوب حقوقی موجود انجام شد که در تاریخ ۱۸ شهریور ماه جاری به یک تفاهم فنی انجامید. با این حال، تصمیم اروپا برای فعالسازی سازوکار «پسگشت» عملاً اجرای این تفاهم را تعلیق کرد.
این خبر در حال تکمیل است و تا این لحظه فقط پیش نمایشی از سخنان گروسی در روزنامه فایننشال تایمز در دسترس قرار دارد …
اظهارات رافائل گروسی بار دیگر بر اهمیت حیاتی شفافیت، همکاری و پایبندی ایران به تعهدات هستهای خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای تأکید میکند. چالشهای موجود، از جمله عدم دسترسی کامل به برخی تأسیسات و تعلیق تفاهمات فنی، نشاندهنده پیچیدگی روابط و ضرورت یافتن راهحلهای دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید تنشها و تضمین صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران است.
