سرویس خبری ایران من: گزارشهای اخیر نشان میدهد که اوکراین در سال ۲۰۲۵ از حمایت مالی گستردهای از سوی کشورهای اروپایی، اعضای گروه ۷ و نهادهای بینالمللی برخوردار است. با این حال، نقش آمریکا در این حمایت مالی دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است، به طوری که سیاستهای متفاوتی در دولتهای ترامپ و بایدن اتخاذ شده است. این وضعیت پیچیده، هم در نحوه کمکرسانی و هم در تحلیل ریشههای جنگ اوکراین، ابهامات و چالشهایی را به همراه دارد.
به گزارش ایران من، بر اساس دادههای بانک ملی اوکراین، کییف در سال ۲۰۲۵ توسط کشورهای اروپایی، اعضای گروه ۷، برخی کشورهای غیراروپایی از جمله انگلیس، کانادا و ژاپن، صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی حمایت مالی شده است، اما از آمریکا هیچ کمکی دریافت نکرده است.
پیشتر ترامپ صراحتا اعلام کرده بود که آمریکا دیگر اوکراین را تأمین مالی نمیکند.
وضعیت حمایت مالی اوکراین و موضع آمریکا
این در حالی است که در دولت جو بایدن رئیس جمهوری پیشین آمریکا، کمکهای واشنگتن بخشی از بودجه غیرنظامی اوکراین از جمله پرداخت حقوق کارمندان دولتی و کمکهای اجتماعی را تأمین میکرد. اما پس از تعلیق و توقف برنامههای «آژانس توسعه بینالمللی آمریکا» (USAID) توسط ترامپ، اوکراین در سال جاری میلادی حدود ۲.۹ میلیارد دلار از این کمکها را از دست داده است.
با این حال برخی گزارشها حاکی از آن است که ایالات متحده بهطور غیرمستقیم همچنان از طریق صندوقی به نام F.O.R.T.I.S. (تسهیل منابع برای سرمایهگذاری در تقویت اوکراین) که در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳) زیر نظر بانک جهانی تأسیس شد، به اوکراین کمک میکند.
تحولات کمکهای آمریکا: از بایدن تا صندوق FORTIS
دولت جو بایدن پیش از پایان دوره ریاست جمهوری خود ۲۰ میلیارد دلار به این صندوق واریز کرده بود؛ این مبلغ قرار است از محل سود داراییهای مسدودشده روسیه جبران شود.
آمارها نشان میدهند که تا نیمه سال ۲۰۲۵ بیش از ۳.۵ میلیارد دلار از این صندوق به اوکراین پرداخت شده است و پیشبینی میشود تا نیمه اول ۲۰۲۶ کل مبلغ ۲۰ میلیارد دلار برای کمک به اوکراین تخصیص یابد.
در حال حاضر، ایالات متحده هیچ کنترل مستقیمی بر این صندوق ندارد و منابع آن به عنوان کمک از طریق بانک جهانی در نظر گرفته میشوند.
تبادل اتهامات بر سر جنگ اوکراین
ویکتور اوربان نخستوزیر مجارستان در نشستی مشترک با دونالد ترامپ در کاخ سفید، در همین ارتباط اعلام کرد که سیاستهای دولت جو بایدن موجب سوق دادن اتحادیه اروپا به سمت موضعی خصمانهتر نسبت به روسیه و در نهایت شعلهور شدن جنگ اوکراین شد.
وی اظهار داشت: «اگر فشار دولت آمریکا در سال ۲۰۲۲ نبود، اروپاییها هرگز چنین موضع سختگیرانهای در قبال جنگ اتخاذ نمیکردند.»
نخست وزیر مجارستان افزود که برخی از قدرتهای بزرگ اروپایی در ابتدا تمایلی به دخالت در جنگ نداشتند و تنها حاضر بودند کمکهای انسان دوستانه ارسال کنند.
ترامپ نیز در پاسخ به سخنان اوربان، دولت پیشین آمریکا را مسوول به وجود آمدن جنگ دانست و گفت: «بایدن در واقع این جنگ را پیش برد. من فقط این وضعیت آشفته را تحویل گرفتم.»
ریشهها و تداوم جنگ: نقش غرب و ناتو
به گزارش ایران من، جنگ اوکراین در پی بیتوجهی غرب نسبت به نگرانیهای امنیتی مسکو درباره گسترش مرزهای ائتلاف نظامی ناتو شکل گرفت. روسیه در واکنش به نادیده گرفتن دغدغههای امنیتی خود از سوی غرب، در پنجم اسفند ۱۴۰۰ به اوکراین حمله کرد و در این مدت، آمریکا و کشورهای عضو ناتو با ارسال کمکهای گسترده نظامی به کییف به تداوم جنگ دامن زدهاند و با تجهیز اوکراین به سلاحهای سنگین، مسیر تقابل را بر تنشزدایی ترجیح دادهاند. آنها همچنین بیش از ۳۰ هزار تحریم علیه روسیه درنظر گرفتهاند.
رئیس جمهور آمریکا از آغاز دور دوم ریاست جمهوری خود (بهمن ۱۴۰۳)، وعده پایان دادن به جنگ میان روسیه و اوکراین را داده اما تاکنون موفق نشده است.
در مجموع، وضعیت حمایت مالی اوکراین از سوی آمریکا به شدت تحت تأثیر تغییرات سیاسی و اولویتهای دولتهای مختلف قرار دارد. در حالی که کشورهای دیگر به حمایت مالی مستقیم ادامه میدهند، کمکهای آمریکا مسیری غیرمستقیم یافته و به یک صندوق جدید منتقل شده است. این تحولات در کنار اتهامزنیهای متقابل درباره ریشههای جنگ، نشاندهنده پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی است که اوکراین و متحدانش با آن دست و پنجه نرم میکنند و آینده این حمایتها همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
