سرویس خبری ایران من: در شرایطی که جهان منتظر تحولات مهم در روابط آمریکا و روسیه است، دیدار ترامپ و پوتین در آلاسکا فرصتی تاریخی برای تغییر مسیر تنشهای بینالمللی و بحران اوکراین محسوب میشود. این نشست که پس از سالها قطع روابط برگزار میشود، میتواند سرنوشت منطقه و روابط دو ابرقدرت را تعیین کند.
انتظارات متفاوت دو رهبر
نشست امروز آلاسکا برای دونالد ترامپ به گفته خودش، «به چند دقیقه اول» بستگی دارد؛ همان زمانی که به باور او کافی است تا بداند ولادیمیر پوتین واقعاً در پی صلح هست یا نه.
اما پوتین با نگاهی بلندمدتتر به این سفر میآید. برای رهبر روسیه، این دیدار فراتر از آتشبس یا حتی جنگ اوکراین است؛ فرصتی است تا بهعنوان یک همتای قدرتمند، نه یک چهره طردشده، روابط میان دو ابرقدرت را به مسیری مطلوبتر هدایت کند.
استراتژیهای مذاکراتی
با این حال، او باید با تمایل ترامپ به دستیابی سریع به نتیجه نیز مواجه شود. از دید واشنگتن، این نشست فرصتی است تا ترامپ بر پوتین فشار آورد که سرانجام با آتشبس و آغاز مذاکرات صلح موافقت کند.
ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرد که قصد دارد بلافاصله پس از این دیدار، نشست دیگری با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، برگزار کند؛ ترجیحاً زمانی که هنوز در آلاسکا هستند. او در گفتوگو با رادیوی فاکسنیوز هدف خود را «رسیدن سریع به صلح» عنوان کرد و گفت امیدوار است این دیدار نتیجهمحور باشد، هرچند شاید به آتشبس فوری منجر نشود.
این نخستین دیدار پوتین با یک رئیسجمهوری آمریکا از سال ۲۰۲۱ ـ پیش از تهاجم تمامعیار به اوکراین ـ و نخستین حضور او در خاک آمریکا طی یک دهه گذشته است.
فرصتها و چالشهای دیپلماتیک
پوتین اکنون فرصت دارد روابط پرتنش خود با ترامپ را ترمیم و بر دیدگاه او نسبت به موضوعات کلیدی تأثیر بگذارد. تاتیانا استانووایا، تحلیلگر سیاسی روس، پیشبینی کرده است: «پوتین بهشدت بر این ایده تأکید خواهد کرد که آمریکا و روسیه دو ملت بزرگ هستند که باید صرفنظر از مناقشات منطقهای، روابط خوبی داشته باشند.»
در حالی که تیم ترامپ در آستانه نشست آنکوریج تقریباً تمام تمرکز خود را بر اوکراین گذاشته است، یوری اوشاکوف، مشاور پوتین، اعلام کرده «همکاری اقتصادی» نیز در دستور کار قرار دارد. پوتین در این سفر، وزیر دارایی و رئیس صندوق سرمایهگذاری ملی روسیه را نیز همراه خود آورده است.
پس از تأکید ترامپ بر اولویت آتشبس، پوتین هم طرحی در زمینه توافق کنترل تسلیحات هستهای مطرح کرد. او که روز پنجشنبه از «تلاشهای پرانرژی و صادقانه» ترامپ برای صلح تمجید کرده بود، برای گفتوگو درباره اوکراین نیز آمادگی دارد.
ریسکها و پیامدهای احتمالی
با این حال، مقامهای اوکراینی و اروپایی بیم آن دارند که پوتین بتواند ترامپ را به پذیرش بخشی از خواستهها یا ادعاهای ارضی خود متقاعد کند. بسیاری از تحلیلگران روس معتقدند پوتین عجلهای برای امضای توافق ندارد، چراکه نیروهایش در حال پیشرویاند و بهاحتمال زیاد در آینده قابل پیشبینی از نظر تعداد و توان نظامی بر اوکراینیها برتری خواهند داشت.
در شرایطی که زلنسکی زیر فشار فزاینده داخلی قرار دارد و ترامپ با محدودیت زمانی و کمحوصلگی شناخته میشود، الکساندر بائونوف، پژوهشگر اندیشکده کارنگی روسیه، میگوید: «تنها فشاری که بر پوتین وجود دارد، فشار زیستی است.» الکساندر گابویف، کارشناس سیاست خارجی روسیه، نیز در نشریه اکونومیست نوشته است تهدید ترامپ به اعمال تحریمهای ثانویه نفتی «کرملین را نخواهد ترساند» و در صورت اثرگذاری، این اقدامات زمانبر خواهد بود.
با این حال، این نشست برای پوتین بدون ریسک نیست. اگر او کوتاه نیاید، ترامپ میتواند فشارهای اقتصادی تازهای اعمال یا سطح کمکهای نظامی به اوکراین را افزایش دهد. مشاوران ترامپ تأکید کردهاند در صورت لزوم آمادهاند «اقتصاد روسیه را در هم بشکنند». خود ترامپ نیز احتمال شکست نشست آنکوریج را ۲۵ درصد برآورد کرده است.
مقامهای اوکراینی برای هر نتیجهای آمادهاند؛ از دعوت ترامپ از زلنسکی به آلاسکا گرفته تا نادیده گرفتن دوباره او. به گفته یکی از مقامات، برداشت کلی این است که آنچه ترامپ پیش از دیدار اعلام میکند، لزوماً بازتابدهنده واقعیت مذاکرات پشت درهای بسته با پوتین نخواهد بود.
این دقایق نخست پشت درهای بسته برگزار میشود، اما نشانههای نتیجه دیدار زمانی مشخص خواهد شد که رهبران مقابل رسانهها ظاهر شوند. ترامپ گفته اگر مذاکرات موفق باشد، نشست خبری مشترک برگزار خواهد کرد و اگر نه، بهتنهایی سالن را ترک میکند.
