سرویس خبری ایران من: حجتالاسلام سیدمحمد حسن ابوترابیفرد، امام جمعه موقت تهران، در سخنانی جامع به تبیین جایگاه جهاد در دین مبین اسلام و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان پرداخت. این تحلیل عمیق، با استناد به آیات قرآن کریم، به بررسی مفهوم جهاد، ریشههای جنگها، و راهکارهای قرآنی برای برقراری صلح و عدالت جهانی میپردازد. وی با تاکید بر اهمیت قدرت و دانش در جامعه اسلامی، ضرورت آمادگی مسلمانان برای دفاع از حقوق خود و جلوگیری از ظلم را تشریح میکند.
به گزارش ایران من، حجتالاسلام سیدمحمد حسن ابوترابیفرد در خطبههای نماز جمعه در دانشگاه تهران با بیان اینکه جهاد در ادبیات دین مبین اسلام از جایگاهی استثنایی و ویژه برخوردار است، گفت: واژه «جهاد» و مشتقات آن ۳۵ بار در قرآن کریم به کار رفته است. این واژه از ریشه «جهد» به معنی نهایت تلاش و کوشش برای رسیدن به هدف و مقصد است و معمولاً در شرایطی به کار میرود که نوعی همکاری، تقابل یا رقابت وجود دارد.
جهاد: جایگاه و مفهوم
وی افزود: در جهاد، معمولاً گروهی در برابر گروهی دیگر صفآرایی میکنند و به مقابله میپردازند. مسلمانان در ۱۳ سال حضور خود در مکه مکرمه حتی اجازه جهاد دفاعی هم نداشتند و تحت ستم و آزار فراوان کفار و مشرکین قرار میگرفتند، اما فرمان جهاد حتی جهاد دفاعی صادر نشده بود. به همین دلیل، برخی مسلمانان به دلیل فشارها به حبشه هجرت کردند و در نهایت مسلمانان به مدینه منوره مهاجرت نمودند. هجرت در واقع گامی بزرگ برای ایجاد قدرت و دفاع از حق، هویت دینی و اعتقادی مسلمانان بود.
امام جمعه موقت تهران عنوان کرد: اگر به تاریخ حیات انسان نگاه کنیم، یکی از پدیدههای اجتنابناپذیر در تاریخ زندگی اجتماعی و سیاسی بشر، پدیده جنگ است. قرآن کریم به ریشههای اصلی جنگها اشاره میکند و بیان میدارد که جنگهایی که بر اساس حق، عدالت و اصول انسانی شکل نگرفتهاند، ریشه در طغیان، زیادهخواهی و تعرض به حقوق دیگران دارند.
حجتالاسلام ابوترابیفرد ادامه داد: قرآن در آیات نورانی خود اعلام میکند که جامعه اسلامی در موقعیتی قرار دارد که باید در برابر کسانی که آتش جنگ را برافروختهاند، با قدرت بایستد و از خود دفاع کند. خداوند در قرآن میفرماید که اطمینان داشته باشید که نصرت الهی، شما را در این میدان با حمایت ویژه همراه میکند.
وی افزود: این آیه شریفه امروز در تبیین جایگاه ملت فلسطین و قهرمانان غزه نازل شده است و میفرماید: «نگاه کنید به صحنه تقابل استکبار و کفر؛ ببینید مدافعان عدالت، انسانیت و صلح راستین مورد تهاجم قرار گرفتهاند.» این آیات نخستین آیات نازل شده در مدینه منوره درباره جهاد است.
ریشههای جنگ و راهکارهای قرآنی
امام جمعه موقت تهران اظهار کرد: از دیدگاه قرآن، بشریت باید برای رفع ستم از جامعه انسانی و جلوگیری از هرگونه جنگ و نزاع، قیام کند. این مسئولیتی است که اسلام بر دوش آحاد بشر، به ویژه ایمانداران به پیامبر خاتم، نهاده است.
حجتالاسلام ابوترابیفرد بیان کرد: برای بسط صلح در جهان و جلوگیری از تعدی به حقوق انسانها، اولین گام در ادبیات قرآن کریم، تلاش برای رفع اختلاف است. انبیا الهی آمدهاند تا در پرتو حیات عقلانی و علمی، انسانها را تربیت کنند و زمینههای اختلاف و نزاع را در جامعه بشری از بین ببرند. از این رو، در دوران حکومت امام عصر (عج) شاهد تحقق این تجربه انسانی خواهیم بود.
وی تصریح کرد: گام دوم این است که انبیا بشریت را در کلاس بزرگی قرار دهند، انسانی را در مقام عالی انسانیت بنشانند که قیامش قیام به عدالت باشد، نه قیام به ظلم. یک مدرسه بزرگ که معلم آن انبیا هستند و هدفش تربیت انسانهای عادلی است که قیامشان بر پایه عدالت است؛ هرگز ظلم نمیکنند و با قدرت در برابر ظالم میایستند.
قدرت برای صلح و عدالت
امام جمعه موقت تهران ادامه داد: گام سوم قرآن برای ریشهکن کردن جنگ در جامعه بشری، تأکید بر قدرت انسانهای عادل، آراسته به علم و ایمان است. این آیه دارای مفاهیم جامعهساز و حیاتبخشی است. از نگاه قرآن، مسلمانان و انسانهای عادل باید در قله قدرت قرار داشته باشند و همه ابزارهای قدرت را در اختیار داشته باشند. پیام این آیه این است که جامعه بشری باید همواره در مرز قدرت باشد. درنگ و توقف، موجب ضعف است.
حجتالاسلام ابوترابیفرد تصریح کرد: قدرت نه برای جنگافروزی، بلکه برای جلوگیری از جنگ است. قدرت مانع جنگ است. باید مقتدر بود تا دشمن حتی تصور تهاجم به مرزهای زمینی، هوایی و دریایی شما را نداشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: اگر مسلمانان قدرتمند بودند، در جنگ جهانی اول حقوقشان پایمال نمیشد، دنیای اسلام تجزیه نمیشد، بنیگرینها فلسطین را جولانگاه اسرائیلی ها قرار نمیدادند و اگر ایران قدرتمند بود، در جنگ جهانی دوم اشغال نمیشد.
در مجموع، سخنان حجتالاسلام ابوترابیفرد بر این نکته کلیدی تاکید دارد که قدرت، نه ابزاری برای جنگافروزی، بلکه سپری برای صلح و عدالت است. او با استناد به آموزههای قرآنی، مسلمانان را به کسب علم، ایمان و قدرت فرا میخواند تا بتوانند از حقوق خود دفاع کرده و در مسیر ریشهکن کردن ظلم و برقراری صلح جهانی گام بردارند. این رویکرد، چشماندازی روشن از نقش فعال اسلام در ساختن جامعهای عادلانه و امن ارائه میدهد.