سرویس خبری ایران من: با نزدیک شدن به پایان مهلت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، که نقش محوری در تأیید توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (برجام) داشت، تحولات جدیدی در عرصه بینالمللی در حال شکلگیری است. این گزارش به بررسی اظهارات مقامات، تلاشهای کشورهای غربی برای حفظ محدودیتها و مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال این رویداد مهم میپردازد.
پایان مهلت قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام
بهگزارش ایران من، میخائیل اولیانوف روز جمعه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «فردا (شنبه) مهلت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل که توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را تأیید کرده بود، به پایان میرسد. برجام پایان خواهد یافت و آژانس از این پس ایران را تنها در چارچوب توافق جامع پادمانها بررسی خواهد کرد.»
وی افزود که با پایان مهلت قطعنامه ۲۲۳۱ «ما شاهد شرایط جدیدی پیرامون برنامه هستهای ایران هستیم».
زمینه تاریخی قطعنامه و اجرای آن
قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ بهعنوان سند تأییدکننده توافق هستهای میان ایران و گروه ۱+۵ تصویب شد و زمینه لغو تحریمهای بینالمللی مرتبط با برنامه هستهای ایران را فراهم کرد. این قطعنامه از ۲۶ مهرماه ۱۳۹۴ به اجرا درآمد و دوره ۱۰ ساله آن فردا (۲۶ مهرماه ۱۴۰۴) به پایان میرسد.
تلاشهای غرب و موضع ایران
در ماههای اخیر، شماری از کشورهای غربی از جمله اعضای تروئیکای اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) تلاش کردهاند از طریق تفسیرهای یکجانبه از بندهای این قطعنامه، برخی از محدودیتها را علیه ایران حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران بارها این اقدام را «غیرقانونی و فاقد وجاهت حقوقی» دانسته و تأکید کرده است که با پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱، تمامی محدودیتهای تسلیحاتی و موشکی مندرج در آن از نظر حقوق بینالملل منتفی میشود.
رویکرد آینده ایران
پیشتر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز تصریح کرده بود که تهران با اتکا به توان داخلی و در چارچوب مقررات آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مسیر توسعه فناوری هستهای صلحآمیز خود را ادامه خواهد داد و هرگونه اقدام غیرقانونی غرب را با واکنشی متناسب پاسخ میدهد.
با پایان یافتن مهلت قطعنامه ۲۲۳۱، ایران وارد فاز جدیدی از تعاملات هستهای و بینالمللی میشود. در حالی که کشورهای غربی به دنبال حفظ نفوذ و محدودیتها هستند، ایران بر حق خود برای توسعه صلحآمیز فناوری هستهای و مقابله با اقدامات غیرقانونی تأکید دارد. این تحول میتواند پیامدهای گستردهای بر دیپلماسی هستهای و امنیت منطقهای داشته باشد.