سرویس خبری ایران من: سخنرانی فرخ نگهدار در پنل «ایران من» نه تنها روایتی شخصی از غم و شادی یک روز، بلکه تحلیلی عمیق از وضعیت سیاسی و اجتماعی کنونی ایران و جهان است. او با پیوند زدن تجربیات فردی به مسائل کلان، بر ضرورت همبستگی، نگاه باز به واقعیتها و عبور از تنگنظریها تأکید میکند. این متن بازتابدهنده دغدغههای یک فعال سیاسی در مواجهه با چالشهای داخلی و بینالمللی و فراخوانی به تدبیر و خردمندی برای آیندهای بهتر است.
فرخ نگهدار در سخنرانی مفصل و احساسی خود که در پنل «ایران من» ایراد شد، ضمن تسلیت به فخرالسادات محتشمیپور برای درگذشت برادر آقای تاجزاده و آرزوی استواری و توانمندی برای او، از تجربهای شخصی و روزی آمیخته به شادی و غم سخن گفت. او روایت کرد که صبح همان روز همراه با دوستان به «کروموم» جایی که پیکرها را میسوزانند — رفتهاند تا مراسم خداحافظی با پیکر دکتر سعید فراروی، از فرهیختگان و تحصیلکردگان ساکن بریتانیا و از اعضای سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)، را برگزار کنند. فرخ نگهدار با اندوه از مرگ او بر اثر سرطان در سن ۶۶ سالگی یاد کرد و بر پایبندی، وفاداری و اعتقادات انسانی و سیاسیِ دکتر فراروی تا واپسین لحظه تأکید نمود؛ فردی که از خانوادهای یهودی برخاسته و همواره طرفدار انسانهای شریف و آزادیخواه باقی مانده بود. او از مخاطبان خواست که اشتباه نکنند و ماهیت انسانها را براساس مذهب، عقاید دینی یا هویت ملی محدود نکنند و یاد دکتر سعید فراروی را ارج نهاد.
صداهای شنیدهنشده و تضاد گفتمانها
نگهدار افزود که بلافاصله پس از مراسم، خبری ویدیویی را دیده که زهران ممدانی در نطق پس از پیروزی خود در نیویورک با شور و افتخار هویت سوسیالیستی و دموکراتیک خود را اعلام میکند و بهویژه به ذکر این نکته پرداخت که اکثریت رأیدهندگان بزرگترین جامعه یهودی نیویورک به او رأی دادهاند و ۶۷ درصد آرای گروه سنی میانِ ۲۴ تا ۴۲ سال از این جامعه در پیروزی او نقش تعیینکنندهای داشتهاند. فرخ نگهدار با ارجاع به این واقعه پیام فرستاد که این صداها باید شنیده شوند؛ هم خطاب به مخاطبان و رسانهها و هم به رهبران جمهوری اسلامی: «آقای خامنهای، صدای نیویورک را بشنوید، این زهران ممدانی را بشنوید.»
در بخش دیگری از سخنانش، نگهدار به تضاد و تعارض گفتمانها اشاره کرد؛ او گفت که آمریکا بهمثابه مرکز کشاکش تضادهای جهانی است و از مخاطبان پرسید چرا آمریکای واقعی را یکدست و سیاه میبینیم و شعار «مرگ بر آمریکا» را بیچون و چرا تکرار میکنیم؛ او از ضرورت دیدن واقعیتهای جهانی و داشتن نگاه باز سخن گفت.
پیوندهای انسانی و نقد رفتارهای امنیتی
فرخ نگهدار سپس از تماس تلفنی غیرمترقبه و مؤثر ابراز شگفتی کرد: او گفت ساعت شش بعدازظهر تلفن زنگ زده و برای نخستین بار صدای آقای کروبی را شنیده و این تماس که مصادف با روز تولد او بود، روزش را زنده کرده و خاطرات گذشته — از ارتباط خانوادگی و رفاقت پدران در علیگودرز تا زندان و بندهای مختلف — را زنده ساخته است. او این تجربه شخصی را نمونهای از درهمتنیدگی و پیوندهای متعدد در میان چهرههای سیاسی و فرهنگی کشور دانست و خاطر نشان کرد که آنچه انسانها را به هم پیوند میدهد، پیشینه قومی یا مذهبی نیست بلکه مهربانی، عدالت، احترام، خردمندی و صداقت است.
در ادامه، سخنران به بازداشت مصطفی تاجزاده و نحوه انتقال وی از منزل دخترش اشاره کرد و این رفتار را مصداق «نابسامانی» و «درهمریختگی» در دستگاههای اجرایی و امنیتی خواند؛ او تأکید کرد که وجود افراد صاحبنام و پیشکسوتی مانند عارف و دیگرانی که در مراسم شرکت کرده بودند، نشان میدهد که طیف بزرگی از کسانی که زمانی در ساختار قدرت نقش داشتهاند اکنون در شرایطی گرفتار چنین رفتارهایی میشوند. فرخ نگهدار صراحتاً گفت که این رفتارها محصول همه نظام جمهوری اسلامی ایران نیستند، بلکه به نظر او بخشهایی منزوی، خشکیده و تکیهداده (بخشهایی که از پایگاه اجتماعی و اعتبار سیاسی ضعیفی برخوردارند) در ساختار هستند که دست به چنین اقداماتی میزنند.
چرایی بازداشتها و راه برونرفت از بحران
او فهرستی از چهرههای دستگیرشده یا مورد تهاجم امنیتی را نام برد از جمله دکتر پرویز صداقت، محمد مالجو، مهسا اسداللهنژاد، آقای رحیمی و شیرین کریمی و دیگران و تصریح کرد که همه این افراد کسانی بودند که در گذشته هم مواضع مشخصی در قبال مسائل داخلی و خارجی اتخاذ کردهاند و اکنون بهواسطهٔ همین مواضع مورد تبعیض و برخورد قرار گرفتهاند. نگهدار به تحلیل خود پرداخت و علت اصلی بازداشت این روشنفکران و آکادمیسینها را دیدگاههای آنها دربارهٔ «گذار» و لزوم تغییر بنیادین در سیاست خارجی ایران دانست؛ او گفت که این افراد خواهان هماهنگی سیاست خارجی ایران با دیگر کشورهای مؤثر منطقه مانند ترکیه، عربستان، قطر، امارات و مصر هستند و با شعارهایی نظیر «مرگ بر آمریکا» یا «مرگ بر اسرائیل» که به انزوا و تنش میانجامد، مخالفاند.
در مورد تعبیرِ برخی مقامات، نگهدار اشاره کرد که به زعم بعضی اینها «اپوزیسیون خوشخیم» تلقی میشوند و به زعم دیگران (از جمله برخی که با اصولِ فعلی نظام همسو هستند) کسانیاند که در بدترین شرایط به کمک کشور آمدهاند؛ اما از سوی عناصر امنیتی و تندروتر، اینگونه افراد بهعنوان تهدید امنیتی و عناصر نامطلوب انگاشته میشوند. فرخ نگهدار با تأکید بر این تناقضها گفت که بازداشت این افراد و یورشها نشاندهندهٔ وضعیت خطرناک و بحرانآمیز کنونی است و سؤال کرد «ما کی میتوانیم از این مخمصه رها شویم؟»
فراخوان به ارزشهای انسانی و تدبیر سیاسی
او سپس به ارج نهادن به پنج ارزش کلیدی اشاره کرد که از کنفوسیوس برگرفته بود مهربانی، عدالت، احترام، دانایی و وفاداری/صداقت و گفت که این ارزشها هستند که جوامع را بهپیش میرانند و نه شعارهای تفرقهآمیز و سیاستهای سرد. در ادامه، نگهدار خواستار تفکر و مشورت برای یافتن راهحلهای قابلاتکا جهت عبور از پیچ و خم تاریخی فعلی شد و هشدار داد که ادامه وضع موجود میتواند کشور را منزوی سازد و به منازعات داخلی و خارجی بیفزاید. او تاکید کرد که در فضای پرتنش فعلی که وزیر خارجه عراق و دیگران نیز درباره تصمیمات و تهدیدات منطقهای مرتبط با ایران سخن میگویند ضرورت دارد که با تدبیر و خردمندی از این گردنه خطرناک عبور کنیم.
فرخ نگهدار در پایان خطاب به مسئولین کشور خواست که به موضوع گذار سیاسی و اجتماعی جدی بپردازند و برای آیندهای با حداقل آسیب تدبیر بیاندیشند. او با ابراز تأسف از ناکارآمدیهایی که مردم را بیاعتماد کرده و سررشتههای کنترلی را از دست حکومت خارج ساخته، از همه دعوت کرد تا دربارهٔ راهحلهای عملی و کمهزینه برای عبور از بحران کنونی گفتگو و مشورت کنند. در این سخنرانی که بخشهایی از متن آن با خطاهای تبدیل صدا به نوشتار همراه بوده است، فرخ نگهدار با ترکیب روایت شخصی، تحلیل سیاسی و فراخوانی به ارزشهای انسانی و مدنی، تصویری جامع و پرجزئیات از نگرانیها و خواستههای طیفهایی از فعالان سیاسی و مدنی ارائه داد و از جامعه و مسئولان خواست تا برای آیندهای کمتر مخمصهآمیز و با حفظ کرامت انسانی بیندیشند و عمل کنند.
فرخ نگهدار در سخنرانی خود، با تلفیق تجربههای شخصی و تحلیلهای سیاسی، بر اهمیت ارزشهای انسانی مانند مهربانی، عدالت و صداقت تأکید کرد. او با نقد رفتارهای امنیتی و دعوت به شنیدن صداهای متفاوت، مسئولان را به تدبیر برای «گذار» سیاسی و اجتماعی و یافتن راهحلهای کمهزینه برای عبور از بحران کنونی فراخواند. این سخنرانی، تصویری جامع از دغدغههای فعالان سیاسی و مدنی و نیاز مبرم به تغییر نگاهها و رویکردها را ارائه میدهد تا کشور از انزوا و تنش رها شود و به سوی آیندهای با کرامت انسانی حرکت کند.
