سرویس خبری ایران من: تحرکات دیپلماتیک اخیر فرانسه در لیبی، با هدف بازیابی نفوذ و نقشآفرینی در بحران پیچیده این کشور، پرسشهایی جدی را در مورد توانایی پاریس برای شکستن بنبست سیاسی و هدایت روند صلح مطرح کرده است. در حالی که لیبی همچنان درگیر چالشهای داخلی و خارجی است، تلاشهای فرانسه برای میانجیگری و تقویت حضور خود در این منطقه استراتژیک، با دیدگاهها و تحلیلهای متفاوتی از سوی کارشناسان و مقامات محلی همراه شده است.
به گزارش ایران من، تحرکات دیپلماتیک به رهبری فرانسه برای برگزاری نشست طرف های بحران در لیبی، با توجه به بنبست سیاسی مداوم و پیچیدگی صحنه داخلی این کشور، پرسشهای گستردهای را در مورد توانایی پاریس برای بازیابی نقش و نفوذ خود در پرونده لیبی، مطرح کرده است.
تحرکات دیپلماتیک فرانسه در لیبی
در این راستا، «تری ولات» سفیر جدید فرانسه در لیبی دیدارهای فشرده ای با طرف های مختلف در این کشور از جمله «محمد المنفی، رئیس شورای ریاستی انجام داده است و هدف وی شکستن بنبست بحران و سوق دادن روند سیاسی به سمت روندی مؤثرتر است.
دیدگاه کارشناسان درباره نقش فرانسه
«عثمان البدری» دیپلمات لیبیایی درخصوص این تحرکات گفت: روابط لیبی با کشورهای مختلف اروپایی متفاوت است، برای مثال روابط با ایتالیا اهمیت ویژه ای دارد زیرا رم به دلیل نزدیکی جغرافیایی و روابط اقتصادی به ویژه متکی بودن این کشور به گاز لیبی، تلاش هایی در راستای ایجاد ثبات در داخل این کشور انجام می دهد.
وی افزود: روابط با فرانسه نسبتا متفاوت تر است زیرا پاریس بر نفوذ بر مستعمره های قبلی خود مانند نیجر، مالی و چاد تمرکز دارد و روابط این کشور با لیبی در سطح سیاسی و اقتصادی متعادل است و طمع نظامی در داخل این کشور ندارد.
این دیپلمات خاطرنشان کرد: کاهش نفوذ فرانسه در آفریقا باعث شد که پاریس تلاش کند نقش واسطه میان طرف های بحران در لیبی را ایفا کند، فرانسه اخیرا تلاش کرد که میان ریاست پارلمان و ریاست شورای عالی کشور نشست برگزار کند اما این تلاش ها به دلیل اختلاف رویکردهای دو طرف، موفقیت آمیز نبود.
استراتژی دوگانه و چالشهای نفوذ پاریس
از سوی دیگر، حسام الفنیش، تحلیلگر سیاسی لیبیایی می گوید که فرانسه با تحرکات سیاسی فشرده به دنبال بازیابی و ترمیم نفوذ خود است که طی سال های گذشته کاهش یافت اما با توجه به پیچیدگی اوضاع لیبی و متعدد بودن طرف های تاثیرگذار داخلی و بین المللی، فرصت های لیبی برای ایفای نقش محدود خواهد بود.
وی افزود: پاریس اکنون بر روی ابزارهای دیپلماتیک، سیاسی و اقتصادی متکی است و گزینه امنیتی محدود و غیرمستقیم را نیز در اختیار دارد اما نمی تواند به طور مستقیم دخالت نظامی کند زیرا پیش از این کم فایده بودن این گزینه به علاوه هزینه بالای آن اثبات شده است.
الفنیش خاطرنشان کرد: تحرکات اخیر فرانسه در شرق و غرب لیبی و دیدار با عقیله صالح، رئیس پارلمان لیبی و محمد تکاله، رئیس شورای عالی این کشور نشان دهنده راهبرد دوگانه فرانسه است که مبتنی بر مدیریت توازن و تعادل میان طرف های تصمیم گیرنده در داخل لیبی است و پاریس تلاش می کند با تقویت حضور خود در لیبی نفوذ روسیه در این کشور را کاهش دهد.
این تحلیلگر سیاسی تاکید کرد: پاریس از نظر اقتصادی روی بخشهای انرژی، نفت و گاز و همچنین پروژههای زیرساختی و بازسازی به عنوان ابزارهایی برای بازیابی نفوذ بلندمدت خود که جایگاه آن را در هرگونه توافق سیاسی در آینده تضمین میکند، حساب باز کرده است.
وی معتقد است: قدرت فرانسه در ورود عملی به پرونده لیبی همچنان محدود است و موفقیت در این زمینه مستلزم عبور از دیدارهای نمادین و رفتن به سمت یک راهبرد گستردهتر است که با مراکز تصمیمگیری متعدد سروکار داشته باشد و بنبست سیاسی موجود را بشکند.
الفنیش در پایان تاکید کرد: لیبی دیگر عرصهای نیست که بتوان آن را به صورت یکجانبه کنترل کرد و هرگونه نقش احتمالی فرانسه منوط به تمایل پاریس به همکاری در چارچوب مشارکتهای راهبردی و پذیرش واقعیت بازیگران متعدد است، همچنین این کشور باید توانایی تحلیل دقیق و انعطاف پذیر اوضاع لیبی را داشته باشد و به دنبال بازیابی نفوذ گذشته خود نباشد.
تاکید بر حاکمیت ملی و خروج نیروهای خارجی
این درحالی است که پیش تر عمار بن جامع، نماینده دائم الجزایر در سازمان ملل متحد تأکید کرد که این سازمان باید برای خروج تمامی نیروهای خارجی و مزدوران از خاک لیبی فشار لازم را اعمال کند.
بن جامع افزود که خروج مزدوران خارجی از لیبی روند صلح و حاکمیت ملی این کشور را تضمین می کند.
«محمد یونس المنفی» رئیس شورای ریاست جمهوری لیبی نیز سوم مهرماه در هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد تأکید کرد: راه حل مشکلات کشور بازگرداندن حاکمیت ملی و مخالفت با هرگونه دخالت خارجی با هر توجیه و بهانه ای است.
وی تصریح کرد: ما اعتقاد داریم هر گونه راه حلی برای عبور از بحران کنونی در کشورمان که بر اساس اراده مردمی نباشد ، نتیجه بخش نخواهد بود و همانند نمونه های قبل با شکست مواجه خواهد شد.
رئیس شورای ریاست جمهوری لیبی گفت: گفت و گوی ملی صادقانه همه جانبه در داخل لیبی با مشارکت همه طرف های اثر گذار، یکپارچه کردن نهادهای حاکمیتی و از جمله نهادهای دفاعی، امنیتی و مالی و پایان دادن به مرحله انتقالی و برگزاری انتخابات آزاد و شفاف از جمله راه حل برون رفت از مشکلات کشور است.
در مجموع، پرونده لیبی برای فرانسه پر از چالشهای پیچیده است و موفقیت پاریس در بازسازی نقش خود، نیازمند رویکردی واقعبینانه، همکاریمحور و انعطافپذیر است که فراتر از منافع یکجانبه باشد. تاکید مقامات لیبیایی بر حاکمیت ملی و راهحلهای داخلی، نشان میدهد که هرگونه تلاش خارجی باید در راستای حمایت از اراده مردم لیبی و تقویت نهادهای ملی این کشور باشد تا به ثبات پایدار منجر شود.
