سرویس خبری ایران من: در شرایطی که تنشها میان ایران و ایالات متحده به اوج خود رسیده و تهدیدهای نظامی از سوی رئیسجمهور آمریکا مطرح میشود، خبر از برقراری ارتباط مستقیم میان مقامات دو کشور، نشانهای از پیچیدگی دیپلماسی در این بحران است. این گزارش به بررسی جزئیات این تماسها، اظهارات مقامات و پیامدهای احتمالی آن میپردازد.
به گفته دو منبع آگاه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، آخر هفته گذشته و در بحبوحه تهدیدهای رئیسجمهور ترامپ مبنی بر استفاده از نیروی نظامی علیه حکومت در حمایت از اعتراضات اخیر، با استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، ارتباط برقرار کرد.
ارتباطات پشت پرده در بحبوحه تنشها
این منابع گفتند به نظر میرسد این تماس تلاشی از سوی ایران برای کاهش تنش با ایالات متحده، یا دستکم خریدن زمان پیش از صدور هرگونه دستور اقدام از سوی ترامپ برای تضعیف بیشتر حکومت بوده است.
این نخستین نشانهای است که با وجود بنبست در مذاکرات هستهای و تبادل تهدیدها میان دو کشور، کانال ارتباطی مستقیم بین واشنگتن و تهران همچنان باز است.
به گفته یک منبع آگاه، عراقچی و ویتکاف درباره احتمال برگزاری دیداری در روزهای آینده گفتگو کردهاند.
این منابع تایید نکردند که این گفتگو به صورت تلفنی انجام شده یا پیامکی. کاخ سفید و وزارت امور خارجه آمریکا از اظهارنظر در این باره خودداری کردند.
اظهارات متناقض مقامات
ترامپ روز یکشنبه گفت که ایران یک روز قبل با ایالات متحده تماس گرفته و پیشنهاد مذاکره برای یک توافق هستهای را داده است.
او روز یکشنبه در هواپیمای «ایر فورس وان» به خبرنگاران گفت: «ممکن است با آنها دیدار کنیم. جلسهای در حال هماهنگی است، اما به دلیل وقایع جاری، شاید مجبور شویم پیش از جلسه اقدام کنیم… اما جلسه در حال تنظیم است.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، هفته گذشته به خبرنگاران گفت که ایالات متحده آماده مذاکره با ایران بر سر توافقی جدید است. او گفت: «هوشمندانهترین کاری که آنها میتوانستند انجام دهند – که دو ماه پیش صادق بود و امروز هم صادق است – انجام یک مذاکره واقعی با ایالات متحده درباره آن چیزی است که ما نیاز داریم در مورد برنامه هستهایشان ببینیم.»
پیشینه کانال ارتباطی
مقامات آمریکایی گفتند که ویتکاف و عراقچی تبادل پیامهای متنی را سال گذشته و در جریان مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران آغاز کردند.
به گفته یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه، آنها حتی پس از بمباران تاسیسات هستهای ایران توسط آمریکا در ماه ژوئن، به ارتباط خود ادامه دادند و تا همین ماه اکتبر گذشته نیز درباره مذاکرات هستهای احتمالی در تماس بودند.
واکنشها و وضعیت کنونی
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «کانال ارتباطی میان وزیر امور خارجه ما، عباس عراقچی، و فرستاده ویژه آمریکا باز است و هر زمان لازم باشد پیامهایی رد و بدل میشود.»
او افزود که ایران و آمریکا همچنین از طریق کانال میانجیگری سوئیس در ارتباط هستند.
بقایی اضافه کرد پیامهایی که ایران از سوی آمریکا دریافت میکند، «متناقض» هستند.
انتظار میرود ترامپ روز سهشنبه جلسهای با تیم امنیت ملی خود برگزار کند تا گزینههای موجود برای حمایت از اعتراضات و تضعیف حکومت ایران را بررسی نماید.
ترامپ روز یکشنبه به خبرنگاران گفت که در خصوص حمایت از جنبش اعتراضی در ایران، در حال بررسی «گزینههای بسیار قوی» است.
ترامپ گفت: «ما خیلی جدی به این موضوع نگاه میکنیم. ارتش در حال بررسی آن است. ما گزینههای بسیار قوی را مد نظر داریم. ما تصمیمگیری خواهیم کرد.»
در مجموع، این گزارش نشان میدهد که علیرغم لحن تند و تهدیدهای علنی، کانالهای دیپلماتیک بین ایران و آمریکا همچنان فعال هستند. با این حال، با توجه به اظهارات متناقض و بررسی گزینههای نظامی توسط آمریکا، آینده این روابط و احتمال کاهش تنشها همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد و نیاز به پیگیری دقیقتر دارد.
