این مقاله به قلم عباس میلانی، تحول رضا پهلوی از یک نوجوان تبعیدی به نماد ائتلاف‌ساز برای آینده ایران را بررسی می‌کند. او با مرور تاریخچه پهلوی و چالش‌های پیش رو، بر نقش او به عنوان تسهیل‌گر گذار به دموکراسی تأکید دارد؛ نقشی که فراتر از پادشاهی سنتی و بر پایه حاکمیت ملی و حقوق بشر تعریف شده است.

تحلیلگر به چالش درک حکومت‌ها از آستانه تحمل جامعه می‌پردازد. با سرعت تحولات، درک تجربی ناکافی است و نادیده گرفتن علوم اجتماعی و سرکوب تشکل‌های مدنی، مردم را بی‌حامی می‌سازد. این امر به جای واکنش مسئولانه، به مقاومت‌های غیرتشکیلاتی و بحران‌های حل‌ناشدنی می‌انجامد.

رضا امیدوارتجریشی تحلیل می‌کند که دولت پزشکیان با ناترازی‌های عمیق اقتصادی و ساختاری، از جمله در انرژی، آب و بودجه، مواجه است. او ریشه این ناترازی‌ها را در ضعف حکمرانی و عدم هماهنگی می‌داند.

وابستگی نهادهای حکومتی و دینی به درآمدهای نفتی در گذشته، موجب رشد بی‌رویه و عدم پاسخگویی آنها شد. با کاهش درآمدها، این وضعیت بومرنگ‌وار بازگشته و نارضایتی عمومی را در پی داشته است. نهادهای دینی استقلال خود را از دست داده و تضعیف شده‌اند. اصلاح ساختار و کاهش وابستگی مالی برای جلوگیری از وخامت اوضاع حیاتی است.

سیدمصطفی تاجزاده وضعیت کنونی ایران را ناشی از سیاست‌های اشتباه و ساختار ولایت فقیه می‌داند که ملت را کلافه کرده است. او خواستار تغییرات اساسی، تشکیل مجلس موسسان برای تغییر قانون اساسی مطابق نظر ملت و واگذاری قدرت به مردم است. تاجزاده سکوت سیاسیون را غیرمسئولانه خوانده و بر حق اعتراضات مسالمت‌آمیز تاکید می‌کند.