سرویس خبری ایران من: گزارش شبکه خبری الجزیره، به بررسی ابراز خوشبینی «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهور ترکیه، نسبت به نقش کشورش در نوار غزه میپردازد. این خوشبینی پس از اعلام مشارکت ترکیه در نیروی بینالمللی نظارت بر آتشبس غزه و مطابق با طرح «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا، مطرح شد. با این حال، این جاهطلبی ترکیه برای مشارکت در ترتیبات پس از جنگ، بلافاصله با مخالفت شدید و قاطع اسرائیل روبرو شد که چالشهای پیچیدهای را در روابط منطقهای و بینالمللی ایجاد کرده است. این گزارش به تفصیل به دلایل این مخالفت، مواضع متضاد بازیگران اصلی و انگیزههای ترامپ برای مدیریت این شرایط میپردازد.
جاهطلبی ترکیه در غزه و مخالفت اسرائیل
به گزارش ایران من، شبکه خبری الجزیره در گزارشی با عنوان «جاه طلبی اردوغان و برخورد با اسرائیل»، آورده است: «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهور ترکیه، در اوایل اکتبر با اعلام اینکه ترکیه مطابق با طرح «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا، در نیروی بینالمللی برای نظارت بر آتشبس غزه شرکت خواهد کرد، نسبت به نقش کشورش در نوار غزه ابراز خوشبینی کرد؛ اما این جاه طلبی ترکیه برای مشارکت در ترتیبات پس از جنگ به مخالفت شدید و سخت اسرائیل برخورد کرد.
«گدعون ساعر» وزیر خارجه رژیم اسرائیل اعلام کرد که تل آویو مراتب مخالفت خود را با مشارکت ترکیه در نیروهای بین المللی که قرار است در غزه مستقر شوند به اطلاع واشنگتن رسانده است و دلیل آن را مواضع ضد اسرائیلی آنکارا دانست.
این گزارش می افزاید: با وجود اینکه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از نقش ترکیه در مراحل اول آتش بس غزه تمجید کرده است، اما مشخص نیست که در زمینه حضور نیروهای ترکیه در غزه در قالب نیروهای بین المللی مصمم است یا خیر. اظهار نظر وزیر خارجه آمریکا در جریان سفرش به اراضی اشغالی نشان دهنده همسویی واشنگتن با تل آویو در این زمینه است.
دلایل مخالفت اسرائیل با نقشآفرینی ترکیه
موضع تل آویو درباره ترکیه غافلگیرکننده نیست زیرا «بنیامین نتانیاهو» طی دو سال جنگ غزه ، مخالف میانجی گری ترکیه و مشارکت در رساندن کمک ها به غزه بود.
مواضع اردوغان علیه اسرائیل و نیز حمایت آشکارش از حماس، تعلیق روابط تجاری با تل آویو و پیوستن به تلاشهای قطر در محکومیت تل آویو در محافل بین المللی علت اتخاذ موضع نتانیاهو علیه اردوغان است.
همچنین تضاد در منافع میان طرفین در سوریه پس از سرنگونی نظام بشار اسد و نیز حضور برخی رهبران حماس در ترکیه از دیگر دلایل مخالفت نتانیاهو با حضور نیروهای ترکیه در غزه هستند.
از سوی دیگر نتانیاهو حضور ترکیه در غزه را به مثابه پاداشی به مواضع خصمانه آن علیه تل آویو میداند. همچنین ایفای این نقش به ترکیه، نفوذ آنکارا را در مساله فلسطین تقویت می کند.
منافع متضاد و دیدگاههای متفاوت
از نگاه اسرائیل پذیرش نقش آفرینی ترکیه با تلاشهایش برای در حاشیه نگه داشتن این کشور در مساله فلسطین مغایرت دارد و تلاشهای تل آویو برای خارج کردن حماس از معادله درگیری را از بین می برد.
از سویی ترکیه خواهان تشکیل کشور مستقل فلسطین در ازای دست برداشتن حماس از سلاحش است که این با هدف اسرائیل مبنی بر خلع سلاح حماس و اخراجش از غزه بدون هیچ امتیازی همخوانی ندارد.
محاسبات ترامپ و چالشهای پیشرو
با این حال، ترامپ انگیزههای متعددی برای بررسی مزایای مشارکت ترکیه در ترتیبات پس از جنگ در غزه دارد. از یک سو، او به دنبال بهرهگیری از روابط بین ترکیه و حماس برای تضمین موفقیت طرح خود است، طرحی که ارزش استراتژیک خود را در تلاشهای واشنگتن برای پایان دادن به جنگ ثابت کرده است.
از سوی دیگر، ترامپ امیدوار است که این تعامل به کاهش تنشها بین دو متحد کلیدی واشنگتن در خاورمیانه کمک کند، به ویژه از آنجایی که این تنشها مانعی برای اهداف منطقهای او، از جمله سیاستش در کشورهایی مانند سوریه، ایجاب میکند.
علاوه بر این، ترامپ معتقد است که تحقق جاهطلبیهای اردوغان در غزه میتواند انگیزه بیشتری برای او ایجاد کند تا در مسائل منطقهای و بینالمللی مانند سوریه و جنگ روسیه و اوکراین با واشنگتن همکاری کند و روابط خود را با غرب تقویت کند و روابطش با روسیه را کاهش دهد.
الجزیره در پایان نوشت: به نظر می رسد که اردوغان برای رفع وتوی اسرائیل روی نفوذی حساب باز کرده است که ترامپ بر نتانیاهو دارد تا او را به مشارکت ترکیه متقاعده کند. با این حال، نگرانیهای عمیق اسرائیل از حضور ترکیه در معادله غزه، جاهطلبیهای اردوغان را به شدت تضعیف میکند و در نهایت ممکن است بر محاسبات ترامپ در غزه و رابطهاش با اردوغان غلبه کند.
