سرویس خبری ایران من: در بحبوحه تحولات سیاسی و منطقهای غرب آسیا، حضور و فعالیتهای فرستادگان ویژه قدرتهای جهانی در کشورهای کلیدی منطقه همواره مورد توجه قرار گرفته است. این گزارش به بررسی ادعاها و اهداف «مارک ساویا»، فرستاده ویژه رئیس جمهور آمریکا در عراق میپردازد که در پی شکستهای اخیر واشنگتن در انتخابات پارلمانی عراق، با ماموریتی پیچیده به بغداد اعزام شده است تا نفوذ آمریکا را از مسیرهای نرم اقتصادی و سیاسی تقویت کند. این تلاشها در حالی صورت میگیرد که کارشناسان، نیات واقعی آمریکا را فراتر از شعارهای همکاری و توسعه میدانند.
ادعاهای فرستاده آمریکا و واقعیتهای سیاسی عراق
به گزارش ایران من، «مارک ساویا» فرستاده دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به عراق با انتشار مطلبی در شبکه «ایکس» اعلام کرد که شراکت میان عراق و آمریکا در سالهای اخیر پیشرفت مهمی داشته است.
ساویا ادعا کرد: آمریکا همواره از نهادهای امنیتی مشروع در عراق حمایت کرده و از تلاشهای مشترک برای شکست داعش گرفته تا مقابله با نفوذهای بدخواهانه و تقویت ثبات منطقهای، پیشرفت واقعی به دست آمده است با این حال اصلاحات ضروری در عراق مورد نیاز است.
فرستاده ترامپ افزود: شرکتهای آمریکایی که میلیاردها دلار تجهیزات و حمایت درجه یک ارائه دادهاند، شریکان اصلی در تقویت امنیت و حاکمیت عراق هستند.
به گزارش ایران من، ادعای فرستاده آمریکا درباره نیاز عراق به اصلاحات ضروری در حالیست که به باور کارشناسان، آمریکا در انتخابات اخیر در تحقق هدفهای سیاسی خود در عراق ناکام ماند.
همچنین روزنامه لبنانی «الاخبار» نتایج انتخابات پارلمانی اخیر عراق را برای آمریکا ناامید کننده دانست و از آماده شدن سریع واشنگتن برای اعزام هیاتی به بغداد به منظور اعمال فشار درخصوص تعیین ساختار دولت آینده عراق خبر داد. آیتالله سید یاسین موسوی، امام جمعه بغداد نیز تأکید کرد که نتایج انتخابات اخیر پیامی روشن از آگاهی و هوشیاری ملت عراق است چرا که جریانهایی که خود را «مدنی» معرفی میکنند و با حمایت آمریکا فعالیت دارند، با وجود نزدیک به ۴۰۰ نامزد، تنها یک کرسی به دست آوردند.
راهبرد نفوذ نرم واشنگتن در عراق
از سوی دیگر، واشنگتن با اعزام فرستاده ویژه عراقیتبار به دنبال تقویت نفوذ خود د عراق از مسیر اقتصاد و سیاست است؛ راهبردی نرم که هدف نهایی آن کنترل تصمیمسازی در عراق بدون نیاز به حضور نظامی گسترده است.
تحلیلگران احتمال میدهند که انتصاب مارک ساویا بخشی از راهبرد ترامپ برای بازچینی نقشه نفوذ در غرب آسیا و تلاشی برای تضعیف و تقسیم نیروهای محور مقاومت، از جمله گروههای عراقی، از طریق فشار غیرمستقیم برای خلع سلاح و دورکردن آنها از ایران باشد.
انتخاب فردی با ریشههای عراقی، تسلط به زبان عربی و شناخت فرهنگی از جامعه عراق، میتواند ارتباط مستقیم و بیواسطه با جریانهای سیاسی، مذهبی و قومی را تسهیل کند. علاوه بر آن، مسیحی بودن ساوایا ممکن است زمینه تعامل بیشتر اقلیتها با او را فراهم کند.
اهداف اقتصادی و ژئوپلیتیکی آمریکا در عراق
او احتمالاً خواهد کوشید تا از مسیر شعارهای توسعه اقتصادی، به بهانه حل مشکلات معیشتی، صنعتی و کشاورزی، به درون ساختار تصمیمسازی سیاسی عراق نفوذ کند. در واقع، بر اساس تعبیر ترامپ مبنی بر اینکه «عراقیها نمیدانند چگونه از ثروت نفتی خود استفاده کنند»، مأموریت ساویا چیزی جز «آموزش چگونگی مدیریت ثروت، مطابق با منافع واشنگتن» نیست.
بهروشنی پیداست که دولت آمریکا در حال آمادهسازی بسترهای لازم برای ورود گسترده شرکتهای آمریکایی به بازار عراق است، بهویژه در بخشهای نفت، تسلیحات، امنیت و فناوری دیجیتال. حضور این شرکتها بهمعنای کنترل بخشی از سرمایههای ملی عراق و دسترسی به اطلاعات حساس نهادهای دولتی و خصوصی است.
از سوی دیگر، این شرکتها معمولاً برای حفاظت از تأسیسات و کارکنان خود از شرکتهای امنیتی خارجی – عمدتاً آمریکایی – استفاده میکنند؛ شرکتهایی که اغلب با نهادهای اطلاعاتی آمریکا و حتی اسرائیل ارتباط دارند.
در مجموع، حضور «مارک ساویا» و راهبرد واشنگتن در عراق بیش از آنکه بر مبنای همکاری متقابل و تقویت حاکمیت ملی عراق باشد، تلاشی هوشمندانه برای بازچینی نقشه نفوذ آمریکا در منطقه، کنترل منابع حیاتی عراق و تضعیف جریانهای مقاومت است. این رویکرد، ضمن پوشش دادن اهداف بلندمدت اقتصادی و امنیتی، چالشهای جدی را برای استقلال و ثبات داخلی عراق به همراه خواهد داشت و لزوم هوشیاری ملت و دولت عراق را در برابر این نفوذ نرم یادآور میشود.
