سرویس خبری ایران من: آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در اظهاراتی صریح به بررسی وضعیت بحرانی غزه، مناقشه اوکراین و چالشهای پیش روی سازمان ملل در مواجهه با قدرتهای جهانی پرداخت. او با انتقاد شدید از عملیات نظامی در غزه و اشاره به تخریب گسترده و تلفات غیرنظامیان، این اقدامات را ناقض حقوق بینالملل دانست. همچنین، گوترش به نقش ایالات متحده در کمکرسانی به غزه و موضعگیری سازمان ملل در قبال مناقشات جهانی و رویکرد دولتهای مختلف اشاره کرد.
به گزارش ایران من، آنتونیو گوترش روز چهارشنبه به وقت محلی در کنفرانسی خبری در نیویورک گفت: «فکر میکنم در شیوه اجرای این عملیات امری اساساً نادرست بود و با بیتوجهی کامل نسبت به مرگ غیرنظامیان و ویرانی غزه انجام و غزه نابود شده است.»
انتقاد شدید از عملیات غزه و اتهام جنایت جنگی
بر اساس گزارش وزارت بهداشت غزه، در حملات اسرائیل در طول دوسال گذشته در پی عملیات طوفان الاقصی در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۷۰ هزار نفر در غزه شهید شده اند.
دبیرکل سازمان ملل درباره جنایات جنگی بودن حملات اسرائیل گفت: «دلایل محکمی وجود دارد که این جنایات رخ داده است.»
وضعیت آتشبس و کمکهای بشردوستانه
از ۱۰ اکتبر آتشبسی شکننده در غزه برقرار شده اما اسرائیل همچنان به حملات در غزه و تخریب آنچه مدعی است که زیرساختهای حماس هستند، ادامه میدهد.
گوترش در عین حال از آمریکا به عنوان متحد اسرائیل که حامی این رژیم در این جنگ بوده است، به دلیل نقش موثر در بهبود دسترسی به کمکهای بشردوستانه در غزه تمجید کرد؛ جایی که یک نهاد جهانی پایش گرسنگی در ماه اوت اعلام کرده بود قحطی در غزه آغاز شده است.
او گفت: «همکاری بسیار خوبی در زمینه کمکهای بشردوستانه میان سازمان ملل و آمریکا وجود دارد و امیدوارم این همکاری حفظ و توسعه یابد.»
سازمان ملل مدتهاست از موانع در ارائه و توزیع کمکها در غزه شکایت دارد و این موانع به دلیل کارشکنی اسرائیل و بیقانونی این رژیم است اما تل آویو عملیات تحت رهبری سازمان ملل را مورد انتقاد قرار داده و حماس را متهم به سرقت کمکها می کند؛ اتهامی که حماس بشدت آن را رد کرده است.
دیدگاه سازمان ملل درباره اوکراین و روابط با آمریکا
دبیرکل سازمان ملل درباره جنگ روسیه و اوکراین نیز گفت: راهحل این مناقشه باید مطابق با حقوق بینالملل و تمامیت ارضی کشورها باشد. «آیا چنین خواهد شد؟ احتمالاً نه. فکر میکنم هنوز بسیار از راهحل دور هستیم.»
گوترش هشدار داد: «نقض این قواعد بسیار خطرناک است، زیرا در سراسر جهان مردم احساس خواهند کرد که میتوانند هر کاری بخواهند انجام دهند، چون حقوق بینالملل دیگر اهمیتی ندارد. بنابراین امیدوارم پایان مذاکرات به گونهای باشد که این اصول رعایت شود، هرچند میدانم آسان نخواهد بود.»
گوترش در خصوص رویکرد سازمان ملل در قبال دولت ترامپ نیز گفت: «نباید هیچ مصالحه ای انجام داد که وفاداری به ارزشهایی را که از آنها دفاع میکنیم زیر سوال برود و نباید وارد جدلهایی که بیفایدهاند شویم.»
او افزود: «من علاقهای به جدل با دولت آمریکا ندارم. علاقهمندم ارزشهای سازمان ملل را حفظ کنم و ارزشهایی را پاس بدارم که باور دارم میتوانیم بر اساس آنها جهانی عادلانهتر بسازیم؛ جهانی که در آن حقوق بینالملل محترم شمرده شود و نابرابریهای عظیم موجود برطرف گردد.»
گوترش گفت کاهش کمکهای آمریکا «فرصتی» برای پیشبرد اصلاحات در سازمان ملل ایجاد کرده، اما پیامدهای شدیدی مانند «کاهش سطح کمکهای بشردوستانه، همانطور که اکنون شاهدیم، باعث مرگ بسیاری از انسانها میشود» داشته است.
دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا سازمان ملل را نهادی با «ظرفیت عظیم» توصیف کرده اما گفته است که این نهاد به آن ظرفیت عمل نمیکند. او کمکهای خارجی آمریکا را کاهش داده و خواهان کاهش بیشتر بودجه آمریکا برای سازمان ملل است.
در مجموع، اظهارات دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، تصویری جامع از چالشهای جهانی امروز ارائه میدهد. او با تاکید بر اهمیت حقوق بینالملل و لزوم احترام به غیرنظامیان در مناطق درگیری، مسئولیت جامعه جهانی را در قبال بحرانهایی نظیر غزه و اوکراین یادآور شد. تمجید از همکاریهای بشردوستانه و در عین حال هشدار درباره پیامدهای کاهش حمایتها، نشاندهنده تلاش سازمان ملل برای حفظ نقش محوری خود در ایجاد جهانی عادلانهتر و صلحآمیزتر است، حتی در مواجهه با اختلافات سیاسی و کاهش منابع.