سرویس خبری ایران من: جنگ داخلی سودان که از سال ۲۰۲۳ آغاز شد، یکی از مخرب‌ترین درگیری‌های منطقه‌ای در سال‌های اخیر بوده است. این جنگ که میان ارتش سودان و نیروهای شبه‌نظامی حمایت سریع (RSF) جریان دارد، تاکنون خسارات جانی و مالی گسترده‌ای به بار آورده و بحران انسانی عظیمی را رقم زده است. اکنون با بازپس‌گیری کاخ ریاست‌جمهوری توسط ارتش، فصل تازه‌ای در این درگیری آغاز شده است.

پیشروی اخیر ارتش و بازپس‌گیری کاخ ریاست‌جمهوری

ارتش سودان پس از دو سال جنگ داخلی خونین، موفق شد کاخ ریاست‌جمهوری در خارطوم را از کنترل نیروهای شبه‌نظامی «واکنش سریع» (RSF) خارج کند. به گفته حسن ابراهیم، سخنگوی ارتش، نیروهای نظامی صبح جمعه کاخ را تصرف کردند، اما هنوز کنترل کامل شهر را در دست نگرفته‌اند و جنگجویان RSF همچنان بخش‌هایی از جنوب و شرق شهر را در اختیار دارند. این درگیری‌ها که از سال ۲۰۲۳ آغاز شده، منجر به تصرف بیشتر مناطق پایتخت توسط نیروهای واکنش سریع شده است. در این مدت، این شبه‌نظامیان با یورش به خیابان‌ها، اموال مردم را غارت کرده و باعث آوارگی ده‌ها هزار نفر شده‌اند.

ریشه‌های درگیری و نقش ژنرال‌های سودانی

با این حال، گروه تحت فرماندهی محمد حمدان دقلو (حمیدتی) طی ماه‌های اخیر در برابر پیشروی ارتش به رهبری عبدالفتاح البرهان، در بسیاری از مناطق مرکزی و جنوبی سودان عقب‌نشینی کرده است. ریشه این درگیری به اوایل سال ۲۰۲۳ بازمی‌گردد، زمانی که این دو ژنرال - پس از کودتایی علیه دولت انتقالی دموکراتیکی که در پی خیزش مردمی ۲۰۱۹ شکل گرفته بود - با یکدیگر دچار اختلاف شدند و جنگ داخلی شدیدی را رقم زدند که سودان را به آستانه فروپاشی کشاند. تصاویری که روز جمعه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، سربازان سودانی را نشان می‌داد که در مقابل کاخ ریاست‌جمهوری خارطوم، در حالی که سلاح‌های سبک و آرپی‌جی در دست داشتند، به جشن و شادی می‌پرداختند.

پیامدهای انسانی و منطقه‌ای جنگ داخلی

این جنگ که با حمایت قدرت‌های خارجی از طرفین درگیری همراه بوده، تاکنون جان دست‌کم ۱۵۰ هزار نفر را گرفته است. کشورهای غربی هر دو طرف را به دلیل ارتکاب جنایات جنگی تحریم کرده‌اند. این درگیری‌ها به بزرگ‌ترین بحران انسانی جهان تبدیل شده و بیش از ۱۲ میلیون نفر را آواره کرده است. بر اساس بیانیه ارتش که روز سه‌شنبه منتشر شد، نیروهای مسلح در روزهای اخیر با انجام «عملیات‌های ویژه» در چندین محور، مواضع کلیدی پایتخت را از حضور واکنش حمایت سریع پاکسازی کرده‌اند. این جنگ داخلی، سودان جنوبی را نیز تحت تأثیر قرار داده و این کشور همسایه را ناگزیر ساخته است که پس از آسیب‌دیدگی خط لوله نفتی عبوری از خاک سودان در جریان درگیری‌ها، بخش عمده صادرات نفت خود را متوقف کند. پیش از این بحران، سودان جنوبی روزانه نزدیک به ۱۵۰ هزار بشکه نفت صادر می‌کرد.