فراتر از توافق سیاسی، برقراری روابط اقتصادی پایدار بین ایران و آمریکا نیازمند رفع موانع ساختاری است. چالش‌های اصلی شامل تحریم‌ها، وضعیت FATF، و فقدان چارچوب‌های حقوقی می‌باشد. راهکارهای پیشنهادی: تسهیل رفت‌وآمد سرمایه‌گذاران، گشایش دفاتر تجاری، ایجاد کانال‌های مالی و برقراری روابط کنسولی.
دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا با میانجیگری عمان در رم برگزار می‌شود. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، بر رفع تحریم‌ها به عنوان محور اصلی مذاکرات تأکید کرده و ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران را یادآور شده است. او همچنین بر آمادگی ایران برای همکاری جهت رفع ابهامات تأکید کرده است.
این متن به بررسی مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا می‌پردازد و با تشریح تاریخچه روابط دو کشور در زمینه هسته‌ای، چالش‌های کنونی و فرصت‌های پیش رو را تحلیل می‌کند. نویسنده پنج اصل کلیدی برای دستیابی به توافقی پایدار ارائه داده و بر ضرورت دیپلماسی و رویکرد واقع‌بینانه تأکید می‌کند.
سیروس ناصری، دیپلمات باسابقه ایرانی، در گفتگو با کریستین امانپور، تحولات اخیر پرونده هسته‌ای را تحلیل کرد. او با اشاره به تهدید نظامی جدی آمریکا و نقش پررنگ اسرائیل، معتقد است چشم‌انداز توافقی متوسط وجود دارد که می‌تواند به گشایش اقتصادی برای ایران منجر شود.
عربستان سعودی در تلاش است تا در جریان سفر ترامپ به این کشور، دیدار سطح‌بالایی میان مقامات ایران و آمریکا ترتیب دهد. به گفته لارا روزن، خبرنگار آمریکایی، ایران تاکنون تمایلی به این دیدار نشان نداده است. علی واعظ، کارشناس مسائل ایران، معتقد است دیدار در سطح ریاست‌جمهوری می‌تواند به پیشبرد روند دیپلماسی کمک کند.
استیو ویتکوف، فرستاده ویژه کاخ سفید، در دیداری محرمانه با مقامات ارشد اسرائیلی در پاریس گفتگو کرد. اسرائیل نگران توافقی مشابه برجام است و خواستار حذف کامل برنامه هسته‌ای ایران شده، درحالی‌که ایران با جلب حمایت روسیه به مذاکرات رم می‌رود.
ابوذر رحمتی، شهروند ایرانی-آمریکایی با سابقه خدمت در سپاه پاسداران، به جرم جاسوسی برای ایران مجرم شناخته شد. او ۱۷۲ گیگابایت داده محرمانه از سازمان هواپیمایی فدرال آمریکا را به ایران منتقل کرده و با مجازات احتمالی تا ۱۵ سال حبس روبروست.
دونالد ترامپ تصمیم گرفته حمله نظامی اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران را پشتیبانی نکند و به جای آن مسیر مذاکره را برگزیند. اسرائیل برای حمله گسترده در ماه مه آماده شده بود، اما با مخالفت کاخ سفید مواجه شد. مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند گزینه نظامی همچنان روی میز است، اما فعلاً اولویت با دیپلماسی است.
مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در مسقط با میانجیگری عمان پیشرفت‌هایی داشته است. پنج نقطه اشتراک میان رهبران دو کشور شامل مخالفت با سلاح هسته‌ای، اجتناب از جنگ، دوری از سیاست تغییر رژیم، اولویت‌های اقتصادی و میانه‌روی دیپلماتیک می‌تواند زمینه‌ساز توافقی پایدار شود.
چرخش ناگهانی موضع استیو ویتکاف از مذاکره به درخواست نابودی برنامه هسته‌ای ایران، واکنش منفی وزارت خارجه ایران را برانگیخت. اسماعیل بقائی، این اظهارات را نشانه عدم حسن نیت آمریکا دانست و هشدار داد چنین رویکردی می‌تواند مذاکرات را تخریب کند. ایران بر ضرورت پرهیز از روایت‌های نادرست و توجه به منافع متقابل تأکید دارد.
عراقچی وزیر امور خارجه در جمع خبرنگاران اعلام کرد که مواضع متضاد آمریکا به روند مذاکرات کمک نمی‌کند. وی تأکید کرد غنی‌سازی ایران امری واقعی و غیرقابل مذاکره است. عراقچی از انتقال پیام رهبری به پوتین خبر داد و تصریح کرد مذاکره تنها بر مبنای موضع برابر و در فضای محترمانه امکان‌پذیر است.
حمیدرضا دهقانی، سفیر پیشین ایران در قطر، بر ضرورت داشتن لابی در آمریکا تأکید کرده است. او معتقد است ایران نباید خود را از مجموعه‌های تأثیرگذار محروم کند زیرا این امر می‌تواند دست گروه‌هایی را باز بگذارد که می‌خواهند سیاست‌های آمریکا را علیه تهران تشدید کنند.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط با حضور عراقچی و تیم دیپلماتیک برگزار شد. واعظی این مذاکرات را سازنده و از موضع عزت دانست. استقبال بین‌المللی از این گفتگوها نشانگر جایگاه قدرتمند ایران در منطقه است. دور دوم مذاکرات که محدود به موضوع هسته‌ای است، شنبه ۳۰ فروردین برگزار می‌شود.
دور دوم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا احتمالاً در رم برگزار می‌شود. دیدار ۴۵ دقیقه‌ای عراقچی و ویتکوف، بی‌سابقه‌ترین تماس مستقیم دو کشور در هشت سال اخیر بود. محور اصلی اختلافات، غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم و رفع تحریم‌هاست. گفت‌وگوها احتمالاً در دور بعدی به شکل مستقیم ادامه خواهد یافت.
گفتگوهای عمان نقطه عطفی در روابط ایران و آمریکا بود. ایران این مذاکرات را سازنده و محترمانه توصیف کرده، آمریکا نیز آن را مثبت ارزیابی نموده است. خوانش واقع‌بینانه حاکی از برابری طرفین بوده اما بر ضرورت زمینه‌سازی بهتر تأکید دارد. استقبال کشورهای همسایه، فرصتی مهم برای پیشبرد مذاکرات است.
پس از ۴۶ سال منازعه میان ایران و آمریکا، اکنون زمان مناسبی برای مدیریت این تنش فراهم شده است. برخلاف گذشته، کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی از توافق حمایت می‌کنند. گرچه موانعی چون تلاش رژیم اسرائیل و کاسبان تحریم وجود دارد، اما با حفاظت از فرایند مذاکره می‌توان از این فرصت تاریخی بهره برد.
ساموئل وربرگ، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد این کشور به دنبال تشدید تنش با ایران نیست اما سیاست فشار حداکثری را ادامه می‌دهد. او تأکید کرد عملیات آمریکا در دریای سرخ محدود به حملات هوایی است و هدف آن حفاظت از کشتیرانی است. وربرگ همچنین به تلاش‌های دیپلماتیک برای آتش‌بس در غزه اشاره کرد.
دیدار دیپلماتیک میان استیون ویتکوف، فرستاده ویژه آمریکا و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در عمان برگزار شد. این گفت‌وگو که با میانجیگری عمان انجام شده، «سازنده و مثبت» توصیف شده است. دو طرف برای ادامه مذاکرات در هفته آینده توافق کرده‌اند.
مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان آغاز شد. ایران بر شفافیت، دوری از حاشیه و قالبی عقلانی برای گفت‌وگو تأکید دارد. نمایندگان دو کشور در سالن‌های مجزا مستقر شده و پیام‌ها از طریق وزیر خارجه عمان رد و بدل می‌شود.
ایران و آمریکا برای مذاکرات غیرمستقیم در روز شنبه (۲۳ فروردین) در عمان آماده می‌شوند. دونالد ترامپ با وجود تداوم سیاست فشار حداکثری، از آمادگی برای گفتگو سخن گفته است. عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این مذاکرات را هم فرصت و هم آزمون خوانده و تأکید کرده که توپ در زمین آمریکاست.