نخستین تماس دیپلماتیک میان دولت ترامپ و ایران در عمان برگزار شده است. ترامپ برخلاف دولت‌های قبلی، تمایل به کاهش تحریم‌های اولیه نشان داده و می‌تواند با تمرکز بر راستی‌آزمایی به جای برچیدن کامل برنامه هسته‌ای، به سه هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، پرهیز از درگیری نظامی و گشایش اقتصادی دست یابد.
گفتگوهای عمان نقطه عطفی در روابط ایران و آمریکا بود. ایران این مذاکرات را سازنده و محترمانه توصیف کرده، آمریکا نیز آن را مثبت ارزیابی نموده است. خوانش واقع‌بینانه حاکی از برابری طرفین بوده اما بر ضرورت زمینه‌سازی بهتر تأکید دارد. استقبال کشورهای همسایه، فرصتی مهم برای پیشبرد مذاکرات است.
پس از ۴۶ سال منازعه میان ایران و آمریکا، اکنون زمان مناسبی برای مدیریت این تنش فراهم شده است. برخلاف گذشته، کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی از توافق حمایت می‌کنند. گرچه موانعی چون تلاش رژیم اسرائیل و کاسبان تحریم وجود دارد، اما با حفاظت از فرایند مذاکره می‌توان از این فرصت تاریخی بهره برد.
مقامات ایران و آمریکا در عمان دیدار می‌کنند تا درباره توافق احتمالی گفتگو کنند. ترامپ برخلاف بایدن، انگیزه جدی برای توافق دارد و از مواضع اسرائیل فاصله گرفته است. ایران نیز به دنبال رفع تحریم‌ها و جذب سرمایه آمریکایی است. با وجود بی‌اعتمادی، این فرصتی امیدوارکننده برای دیپلماسی است.
مذاکرات ایران و آمریکا علی‌رغم وجود مذاکره‌کنندگان باتجربه، با موانع جدی روبروست. تخریب‌گران داخلی با انگیزه‌های سیاسی و اقتصادی، و عوامل خارجی به‌ویژه اسرائیل با راهبرد امنیتی‌سازی، مسیر توافق را دشوار کرده‌اند. شواهد نشان می‌دهد دولت‌ها تا آستانه توافق پیش رفته‌اند اما این موانع ساختاری مانع تحقق آن شده است.
آیت‌الله خامنه‌ای پس از جلسه فوری با سران سه قوه، با آغاز مذاکرات هسته‌ای با آمریکا موافقت کرد. این تصمیم در پی هشدار مقامات درباره خطر فروپاشی اقتصادی و احتمال درگیری نظامی اتخاذ شد. نخستین دور مذاکرات در عمان با حضور نمایندگان دو کشور برگزار خواهد شد، هرچند ایران بر غیرمستقیم بودن گفتگوها تأکید دارد.
در آستانه مذاکرات میان عراقچی و ویتکاف، این تحلیل به بررسی پیام‌های دوگانه دولت ترامپ، رویکرد "صلح از طریق قدرت"، و فرصت محدود اما طلایی پیش روی دیپلماسی ایران می‌پردازد. مذاکره مستقیم می‌تواند کلید پیشرفت باشد و شانس توافق در شرایط فعلی حدود ۶۰ درصد ارزیابی می‌شود.
مذاکرات ایران و آمریکا به مرحله‌ای حساس رسیده است. ویتکاف با اختیارات تام از سوی ترامپ وارد مذاکره می‌شود، درحالی‌که تیم ایرانی با محدودیت‌های داخلی روبروست. موفقیت مستلزم فراتر رفتن از مسائل هسته‌ای و پرداختن به روابط دوجانبه و رفع تحریم‌هاست. حمایت ملی از این دیپلماسی ضرورتی انکارناپذیر است.
چین با تعرفه‌های سنگین ۱۰۴ درصدی ترامپ مواجه شده و واکنش‌های تلافی‌جویانه نشان داده است. این جنگ تجاری پکن را با معضل استراتژیک روبرو کرده است. چین تعرفه‌های ۳۴ درصدی وضع کرده، شرکت‌های آمریکایی را در فهرست سیاه قرار داده و کنترل صادرات مواد کمیاب را تشدید کرده است.
پنج مرحله تخریب سیاست خارجی آمریکا توسط دولت ترامپ،انتصاب چاپلوسان، دشمن‌تراشی با متحدان، نادیده گرفتن ملی‌گرایی دیگر کشورها، نقض هنجارهای بین‌المللی و تضعیف پایه‌های علمی.
ولی نصر معتقد است اعلام تمایل ترامپ به مذاکرات مستقیم، فضای تصمیم‌گیری ایران را محدود کرده است. او می‌گوید اصرار ایران بر مذاکرات غیرمستقیم، تلاشی برای پرهیز از نمایش تغییر موضع است. نصر پیش‌بینی می‌کند مذاکرات ابتدا غیرمستقیم و سپس مستقیم خواهد بود، زیرا هر دو طرف خواهان تغییر شرایط هستند.
لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت‌ژورنال، سناریویی برای شکستن بن‌بست مذاکرات ایران-آمریکا ارائه می‌دهد: برگزاری جلسه در عمان با میانجی‌گری عمانی‌ها، آغاز مذاکرات غیرمستقیم، و سپس دیدار "اتفاقی" مستقیم. این راهکار به هر دو طرف امکان می‌دهد آبروی خود را حفظ کرده و زمینه‌ای برای مذاکرات آینده فراهم کنند.
عامل زمان، مهم‌ترین مانع توافق ایران و آمریکاست. ترامپ خواهان نتیجه سریع است، اما ایران روندی تدریجی را ترجیح می‌دهد. خطوط قرمز ایران در مسائل موشکی، گروه‌های مقاومت و برنامه هسته‌ای، غیرقابل مذاکره است. رهبری ایران عزت ملی را بر منافع اقتصادی مقدم می‌داند، حتی اگر به بهای تحریم یا حمله نظامی تمام شود.
ایران در نقطه‌ای حساس از تاریخ قرار دارد که تصمیمات امروز، آینده آن را رقم می‌زند. چالش‌های داخلی همچون فقر و فساد، در کنار تحولات بین‌المللی مانند بازگشت ترامپ، شرایط جدیدی را ایجاد کرده است. اکنون فرصتی برای تعامل سازنده و مذاکره وجود دارد که نباید از دست برود. جلوگیری از جنگ و اتخاذ رویکرد واقع‌بینانه باید اولویت باشد.
تحولات اخیر نشان می‌دهد مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با چالش‌های جدی روبروست. تندروهایی چون روبیو و والتس، خواستار امتیازات حداکثری از ایران هستند. محدودیت زمانی ناشی از مکانیسم ماشه و بی‌ثباتی در دولت آمریکا، افق دیپلماسی را تیره کرده است. برآوردها نشان می‌دهد ریسک جنگ ۷۵ درصد و شانس توافق تنها ۲۵ درصد است.
ابتکار عمل دیپلماتیک در دست ترامپ قرار گرفته که با ارسال نامه و علنی‌سازی آن، ایران را مجبور به پاسخ کرد. ضعف دیپلماتیک ایران موجب شده ترامپ خواستار مذاکره مستقیم شود. ناتوانی در تصمیم‌گیری و بی‌ثباتی مواضع، دیپلماسی ایران را منفعل ساخته. راهکار نهایی: ورود مستقیم پزشکیان به عرصه دیپلماسی و آمادگی برای مذاکره مستقیم و شفاف.
دولت ترامپ به‌دنبال مذاکرات مستقیم با ایران با هدف توقف کامل برنامه هسته‌ای است. گزارش‌ها نشان می‌دهد ایران تنها یک تا دو هفته با تولید اورانیوم با غنای تسلیحاتی فاصله دارد. ترامپ ضرب‌الاجلی دوماهه تعیین کرده و همزمان آمریکا و اسرائیل گزینه نظامی را نیز مدنظر دارند.
با بازگشت ترامپ به قدرت، فشارها بر ایران افزایش یافته است. پنج پرونده کلیدی شامل مسائل هسته‌ای، نظامی-امنیتی، حقوق بشر، چالش‌های اقتصادی و فقدان انسجام داخلی، شرایط دشواری برای ایران ایجاد کرده‌اند. راهکار پیشنهادی، سوق دادن مذاکرات به سمت توافقات اقتصادی به جای تمرکز بر مسائل امنیتی است.
ناصری، تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران را واقعی ارزیابی می‌کند. او پیشنهاد می‌دهد ایران با تعلیق موقت دسترسی بازرسان به تأسیسات هسته‌ای، ضمن ایجاد بازدارندگی، راه را برای مذاکره باز نگه دارد.
تناقض در رویکرد آمریکا با ادعای دیپلماسی همزمان با اعمال فشار بر ایران، فرصت‌های بالقوه توافق جدید را با تردید مواجه کرده است. نامه‌ی ترامپ به رهبر ایران با واسطه‌گری امارات، حاوی لحنی دوگانه بوده است. موفقیت دیپلماسی مستلزم احترام متقابل، اقدامات عملی، تعریف دقیق مذاکرات، توافق متوازن و تضمین پایداری است.