مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در مسقط با میانجیگری عمان پیشرفت‌هایی داشته است. پنج نقطه اشتراک میان رهبران دو کشور شامل مخالفت با سلاح هسته‌ای، اجتناب از جنگ، دوری از سیاست تغییر رژیم، اولویت‌های اقتصادی و میانه‌روی دیپلماتیک می‌تواند زمینه‌ساز توافقی پایدار شود.
چرخش ناگهانی موضع استیو ویتکاف از مذاکره به درخواست نابودی برنامه هسته‌ای ایران، واکنش منفی وزارت خارجه ایران را برانگیخت. اسماعیل بقائی، این اظهارات را نشانه عدم حسن نیت آمریکا دانست و هشدار داد چنین رویکردی می‌تواند مذاکرات را تخریب کند. ایران بر ضرورت پرهیز از روایت‌های نادرست و توجه به منافع متقابل تأکید دارد.
روسیه و آمریکا در ماه‌های اخیر چهار دور مذاکره در ریاض و استانبول داشته‌اند. دیدار پوتین و ویتکاف در سن پترزبورگ بیش از چهار ساعت طول کشید و بر اوکراین متمرکز بود. توافقاتی درباره توقف حملات به تأسیسات انرژی، عادی‌سازی فعالیت سفارتخانه‌ها و تبادلات مالی صورت گرفته است.
سفر وزیر خارجه ایران به مسکو در آستانه دور دوم مذاکرات هسته‌ای با آمریکا انجام می‌شود. مذاکرات اولیه با میانجیگری عمان برگزار شد. آمریکا خواستار توقف غنی‌سازی پیشرفته اورانیوم است، درحالی‌که ایران بر ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود تأکید دارد.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط با ارزیابی مثبت هر دو طرف همراه بوده است. مقامات روسی نیز این گفتگوها را امیدوارکننده خواندند. دور بعدی مذاکرات در ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ در مکانی غیر از عمان اما با میانجیگری این کشور برگزار خواهد شد. ایران همزمان به تعامل با سایر اعضای برجام ادامه می‌دهد.
دور دوم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا احتمالاً در رم برگزار می‌شود. دیدار ۴۵ دقیقه‌ای عراقچی و ویتکوف، بی‌سابقه‌ترین تماس مستقیم دو کشور در هشت سال اخیر بود. محور اصلی اختلافات، غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم و رفع تحریم‌هاست. گفت‌وگوها احتمالاً در دور بعدی به شکل مستقیم ادامه خواهد یافت.
با آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای، ترامپ فرصتی برای توافقی جامع با ایران دارد. موقعیت ضعیف ایران، پس از شکست استراتژی منطقه‌ای و تضعیف گروه‌های نیابتی، زمینه را برای توافقی فراهم کرده که می‌تواند شامل محدودیت‌های هسته‌ای، موشکی و منطقه‌ای در ازای لغو تحریم‌ها باشد.
نخستین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در عمان با موفقیت نسبی برگزار شد. خط قرمز آمریکا جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است، درحالی‌که ایران خواهان رفع واقعی تحریم‌ها و توافقی پایدار می‌باشد.
مقامات آمریکایی و ایرانی در نشستی در عمان گرد هم می‌آیند تا درباره برنامه هسته‌ای ایران گفتگو کنند. وندی شرمن، مذاکره‌کننده سابق آمریکایی، معتقد است پس از خروج ترامپ از توافق قبلی، ایران به آستانه هسته‌ای نزدیک‌تر شده و زمان برای دیپلماسی محدود است. هدف مشترک جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.
ایران و آمریکا برای مذاکرات هسته‌ای در عمان آماده می‌شوند. ترامپ خواستار برچیدن برنامه هسته‌ای ایران است و در صورت شکست مذاکرات، تهدید به اقدام نظامی کرده. اسرائیل به دنبال اجرای مدل لیبی است. منطقه در شرایط بحرانی قرار دارد و فشارهای اقتصادی، ایران را به سمت انعطاف سوق می‌دهد.
روسیه و آمریکا تمهیداتی را برای تضمین ثبات روابط دیپلماتیک سفارتخانه‌ها رد و بدل کرده‌اند. آمریکا نگرانی خود از سیاست روسیه در ممنوعیت استخدام کارمندان محلی را مجدداً ابراز کرده است. رایزنی‌های قبلی در استانبول انجام شد و مقامات دو کشور گفتگوهایی را درباره مسائل امنیتی و بحران اوکراین داشته‌اند.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا روز شنبه ۲۳ فروردین در عمان آغاز می‌شود. عراقچی وزیر خارجه این مذاکرات را فرصت و آزمونی دانسته که توپ آن در زمین آمریکاست. بقائی تأکید کرده ایران با حسن نیت به دیپلماسی فرصت می‌دهد اما بدون پیش‌داوری نیت طرف مقابل را ارزیابی می‌کند.
منابع دیپلماتیک می‌گویند ایران در مذاکرات آتی با آمریکا، طرح توافق موقت هسته‌ای را بررسی می‌کند. این توافق می‌تواند شامل کاهش سطح غنی‌سازی، کاهش ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی و افزایش دسترسی آژانس باشد. آمریکا ضرب‌الاجل دو ماهه تعیین کرده و تهدید به اقدام نظامی می‌کند. مذاکرات با میانجیگری عمان پیش خواهد رفت.
کرملین از برگزاری نشست نمایندگان روسیه و آمریکا در دهم آوریل در استانبول خبر داده است. این نشست پس از سفر نماینده ویژه پوتین به آمریکا و دیدار با مقامات آمریکایی برنامه‌ریزی شده. از زمان روی کار آمدن دولت جدید، پوتین و ترامپ دو تماس تلفنی داشته‌اند که نشانه تلاش برای بهبود روابط تیره شده پس از جنگ اوکراین است.
گزارش‌ها از احتمال آغاز مذاکرات میان ایران و آمریکا در عمان خبر می‌دهند. ترامپ از گفتگوهای مستقیم سخن گفته، اما عراقچی تأکید کرده مذاکرات غیرمستقیم خواهد بود. در دولت آمریکا، برخی مقامات از راه‌حل دیپلماتیک حمایت می‌کنند و برخی دیگر خواهان اقدام نظامی هستند. نتانیاهو نیز از این مذاکرات مطلع شده است.
ایران در وضعیتی متناقض قرار دارد: نزدیک‌تر از همیشه به توانایی هسته‌ای و همزمان آسیب‌پذیرتر از هر زمان. ترامپ بین توافق یا جنگ، فشار را افزایش داده است. مقامات نظامی آمریکا اذعان دارند اقدام نظامی به تنهایی کافی نیست. شرایط اقتصادی وخیم ایران فرصتی برای مذاکره ایجاد کرده، اما زمان محدود است. توافق جدید باید جامع‌تر و با مشارکت کشورهای منطقه باشد.
اسرائیل مسیر دیپلماتیک با ایران را رد نمی‌کند. گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، به احتمال مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا اشاره کرده است. فرانسه هشدار داده مهلت توافق هسته‌ای اندک است. روسیه آمادگی خود برای کمک به طرفین اعلام کرده و همزمان، آمریکا نیروهای خود را در منطقه افزایش داده است.
وزیر خارجه فرانسه هشدار داده در صورت عدم توافق هسته‌ای با ایران، درگیری نظامی تقریباً غیرقابل‌اجتناب خواهد بود. مکرون نشستی ویژه درباره ایران برگزار کرده، همزمان آمریکا نیروهای خود در منطقه را تقویت کرده است. ترامپ ایران را به بمباران تهدید کرده، درحالی‌که مقامات ایرانی بر راه‌حل دیپلماتیک تأکید دارند.
مقام نظامی آمریکا اعلام کرد صرف اقدام نظامی برای مقابله با ایران کافی نیست و رویکرد دیپلماتیک و مشوق‌های اقتصادی نیز ضروری است. وی در پاسخ به سؤالات سنا گفت ایران با روسیه، چین و کره‌شمالی تعامل دارد اما به صورت بلوک عمل نمی‌کنند. او با سیاست ترامپ درباره عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای موافق است.
وزارت امور خارجه چین با تأکید بر اهمیت راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک در حل مسئله هسته‌ای ایران، هشدار داد که این پرونده در مرحله‌ای حساس قرار دارد و هرگونه تنش‌آفرینی پیامدهای خطرناکی خواهد داشت. این در حالی است که آمریکا با ادعاهایی علیه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران در پی تنش‌زایی است.